Veldu orð, finndu orðmynd og opnaðu færslurnar sem liggja að baki. Sýnið geymir 3 orð, 61 orðmynd og 261 færslu úr niðurhali Føroyska bendingargrunnsins.
Allar færslur þessara þriggja auðkenna fundust við lestur heildarskrárinnar. Ekki hefur verið staðfest að þær nái yfir allar mögulegar beygingar. Þetta sýni er aðskilið frá almennri orðaleit.
61 orðmynd · 261 færsla · 3 orð
Engin orðmynd fannst í þessu sýni. Prófaðu annað leitarorð eða veldu öll þrjú orðin.
10-mannafar
12 orðmyndir · 16 færslur · auðkenni 537409
10-mannafar2 færslur
Beygingarmerki úr niðurhalinu:NFET · ÞFET
Frumreitir og línunúmer
Allir 15 reitir eru varðveittir í upprunalegri röð, aðskildir með semíkommu. Tómir reitir haldast tómir. Sérmerkingar eru ekki túlkaðar hér.
Heimild: Føroyski bendingargrunnurin, Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum og Fróðskaparsetur Føroya. Sótt 27. október 2026. Gögn: CC BY-SA 4.0. Okkar vinnsla velur þrjú auðkenni og hópar sömu orðmyndir; texti upprunareita er óbreyttur.
Reitaröð í Foroyskt-forritinu styður val orðmynda og beygingarmerkja. Færeysk merking sérgilda á borð við fmfn, Sumb., K og V er enn óstaðfest. Þau eru varðveitt óbreytt þar sem þau koma fyrir. Íslenskar BÍN-skýringar einar nægja ekki til að staðfesta þessi færeysku gildi.
Heildarniðurhalið hafði 2.683.559 línur og 73.550 orðauðkenni. CRC og SHA-256 útgefanda stóðust. Prufuinnflutningur þessara 261 færslna, uppfletting, endurútflutningur og bakfærsla varðveittu innihaldið. Þessar prófanir staðfesta gagnavarðveislu, ekki málfræðilegt réttmæti.
Danska COR.SEM.EXT-sýnið tengdist fyrirliggjandi COR.SEM-grunni með heilu merkingarauðkenni. Frumtexti, tómir dæmareitir og merki héldust. Sýnið nær til 19 lemmuauðkenna; þetta er ekki mat á gæðum alls safnsins.
Færeyska prófið: hvað tókst og hvað vantar?
100 upprunalegar línur úr Kristínarsniði voru lesnar í 15 óbreytta reiti. Fyrsta úrtakið náði ekki nafnorði, sagnorði og lýsingarorði með þremur heilum beygingarlýsingum. Því telst það markmið óuppfyllt. Reitir eru varðveittir í upprunalegri röð; merking þeirra verður ekki ályktuð án reitaskýringa.
Heildarskrá var ekki sótt. Gátgildi sótta brotsins er staðfest; heil beygingarlýsing, CRC heildarskrár og fjöldi orða eru óstaðfest.
Danska prófið og mörk birtingar
20 heilar línur ásamt haus eru 3.515 bæti. Allar 20 tengdust réttu COR.SEM-id; þrír dæmareitir eru tómir. Úrfellingarmerki og lóðrétt strik eru varðveitt. Engar orðskýringar voru þýddar eða settar í lifandi orðaleit.
COR.SEM.EXT: Det Danske Sprog- og Litteraturselskab og Center for Sprogteknologi, Københavns Universitet, CC BY-NC-ND 4.0. Føroyski bendingargrunnurin: Árnastofnun og Fróðskaparsetur Føroya, CC BY-SA 4.0. Hér birtast mælingar og prófskýrsla. Lexísk úrtök eru varðveitt í rannsóknargögnum.
Sama varðveitta ZIP-brot var afþjappað lengra í nýju, afmörkuðu prófi. Það gaf 1.776 heilar línur og 67 auðkennishópa, án nýs niðurhals safngagna. Allar heilar línur varðveittu nákvæmlega 15 upprunareiti.
Þrír valdir hópar hafa 16, 152 og 93 línur. Bakleit úr orðmyndarreit að upprunafærslu stóðst í öllum 261 völdum línum. Þetta staðfestir staðbundna varðveislu í sýninu; í þessu forskeytisprófi voru 0 af 3 heilum beygingarlýsingum staðfestar fyrir safnið allt.
Í sýninu sjást kóðarnir hk, kk, kvk, lo og so. Íslenskar Kristínarsniðslýsingar gefa samanburðarviðmið, en staðfesta ekki einar merkingu færeyskra reita eða gilda. Óstaðfest merki haldast óbreytt. Heildarskrá, endi þjöppunarstraums og CRC voru ekki sannprófuð.
Fyrra 100 lína prófið stendur óbreytt. Nýja prófið er P-FO-02; það skilar aukinni sniðþekkingu en ekki fullri innflutningsheimild eða heilli orðabók. Fimm opinberar síðusóknir vegna reitakönnunar voru 42.271 bæti; þær eru aðskildar frá safngögnum.
Afmarkað innflutningspróf úr LSJ-orðabókinni varðveitir frumtexta, uppbyggingu og tilvísanir. Hér birtist prófskýrsla; orðafærslurnar eru enn í rannsóknargögnum verkefnisins.
20 heilar færslur
17 merkingarliðir
48 tilvísanir í XML
64 KiB sótt í seinna prófi
Hvernig var prófað og hvað er eftir?
Fyrra prófið náði föstu hámarki, 256 KiB, án heillar færslu: þar voru haus, formáli og heimildaskrá. Því var það stöðvað og niðurstaðan varðveitt. Seinna prófið sótti 64 KiB úr annarri skrá og vann 20 heilar færslur, n18950–n18969. Valinn XML-texti er 24.668 bæti.
Samanburður á frumtexta og gagnagerð staðfesti varðveislu texta, reita, 17 merkingarliða og 48 tilvísana í þessu úrtaki. Þetta er próf á innflutningi; óháð yfirferð orðskýringa og próf á öllu safninu eru eftir. Engin heildarorðabók eða ný leitarskrá var birt.
Heimild: Perseus / LSJ · varðveitt frumgerð ↗. Sótt 25. október 2026. Frumhaus og leyfistexti fylgja rannsóknargögnum. Skilyrði birtingar á unninni gerð eru enn til úrlausnar.
Nákvæmar stærðir · 25. október 2026
Bæti samkvæmt HTTP-hausum og skráaryfirlitum · fjöldi orða ótalinn
Stærðir færeysku CSV-skránna voru lesnar úr 64 KiB endabroti hvorrar ZIP-skrár. Í seinna prófi voru 8 KiB úr upphafi Kristínarsniðs sótt og allt að 32 KiB afþjöppuð. Danska TSV-prófið sótti 8 KiB úr upphafi skráar. Í þessum eldri stærðarprófum var ekkert safn sótt í heild. Færeyska heildarprófið frá 27. október hefur nú bæst við; ný staða og orðmyndasýni.
Forgangstillaga eftir notagildi, aðgangi og leyfi. Ekkert heilt safn hefur verið flutt inn. LSJ og COR.SEM.EXT hafa hvort um sig staðist 20 færslna innflutningspróf. Færeyskt heildarpróf staðfesti nú allar færslur þriggja auðkenna í niðurhalinu. Skoða þrjú orð og 61 orðmynd. Málfræðilegur heilleiki og sérmerkingar eru áfram í yfirferð. Upprunalegar prófunaráætlanir fylgja hverju safni.
1. Føroyski bendingargrunnurin
Bæta heimildamerktum færeyskum beygingartöflum og nákvæmum mynd–grunnorðstengslum við núverandi Kaikki-safn. Gögnin bæta beygingum við, ekki sjálfkrafa merkingarskýringum.
Kristínarsnið, staðfest 27. október: 11.434.552 bæti þjappað, 2.683.559 línur og 73.550 orðauðkenni. Stórasnið: eldri stærðarmæling 25. október.
Aðgangur
Heilt niðurhal sannreynt með gátgildum útgefanda. Þrír tæmandi auðkennishópar og 261 færslu innflutningspróf staðfest; sérmerkingar og málfræðilegur heilleiki áfram í yfirferð.
Fyrsta próf · áætlað
Þrjár heilar orðtöflur, mest 100 línur: nafnorð, sögn og lýsingarorð.
Framkvæmd og lokaskilyrði prófs
Staðfesta fyrst núverandi þrjú uppflettiatriði á opinberum vef; eldri leitarútdráttur er ekki ný yfirferð.
Taka litla heimildamerkta töflufestingu úr þessum þremur greinum, eða samsvarandi opinberu CSV-úrtaki ef slíkt fæst án heildarsóknar.
Varðveita heimildarauðkenni, orðflokk, upprunamerki og stöðu hvers reits. Beygingarmynd getur haft margar greiningar.
Flytja úrtakið í sjálfstætt fo-bendingar prófsafn; búa til uppflettivísun í báðar áttir.
Bera afritaðar myndir við upprunatöflurnar og sýna ágreining við Kaikki án þess að yfirskrifa það.
Allir skráðir reitir og allar valmyndir úr úrtaki varðveitt; enginn ályktar ósýnilega reiti. Heimildarmerki birtist við hverja beygingarmynd. Óstaðlaðar eða leiðréttar myndir fá ekki sjálfkrafa stöðu viðurkenndrar ritmyndar. Sama ritháttarmynd með tveimur greiningum skilar báðum.
Sérstakt forngrískt les- og orðskýringasafn með enskum skýringum, merkingagreinum og textatilvísunum. Aðgreina frá núverandi el-safni sem er nútímagríska.
Opinber TEI/XML-gögn á GitHub. Afmarkað 20 færslna innflutningspróf tókst; safnið er ekki komið í lifandi orðaleit.
Fyrsta próf · áætlað
20 heilar lexíkónfærslur úr upphafi fyrsta hluta; mest 256 KiB í straumlestri, stöðva fyrir heildarsókn.
Framkvæmd og lokaskilyrði prófs
Festa útgáfu/commit áður en úrtak er tekið og skrá upprunaskrá, staðsetningu og gátgildi úrtaks.
Lesa haus og greina raunveruleg TEI-færslumörk. Halda aðeins heilum færslum innan hámarks; ekki reyna að þátta hálft XML-skjal sem fulla útgáfu.
Varðveita frumtexta, heimildarauðkenni, merkingatré og textatilvísanir. Búa til sérstaka Unicode-sýn úr Beta Code en geyma frumgerð.
Prófa NFC og NFD, öndunarmerki, brodda, iota subscript og lokasigma án þess að fella ólíkar flettur saman.
Birta úrtakið í staðbundinni grc-sýn með enskum skýringum og rekjanlegum upprunatenglum.
Enginn haus, merking, tilvísun eða efni utan sense-taga týnist hljóðlega. Grísk áherslu- og öndunarmerki haldast; orðlyklar og heildarfærslur eru aðgreind. Engin beygingarmynd er búin til út frá lausri orðabókargrein. Frávik frá Logeion eru skráð sem útgáfumunur þar til þau hafa verið yfirfarin.
Sýna danska merkingarskýringu við þau COR.SEM-auðkenni sem þegar eru í Málkerfinu. Halda tengslum við DDO og merkingastigi, ekki tengja eingöngu með rithætti.
7.614.547 bæti. Útgefandi segir um 42.000 færslur; nákvæmur raðafjöldi ótalinn.
Aðgangur
20 færslur prófaðar; allar tengdust nákvæmu merkingarauðkenni í COR.SEM. EXT hefur eigið leyfi og má ekki merkja CC0.
Fyrsta próf · áætlað
20 heilar TSV-gagnalínur + haus; mest 128 KiB sótt með afmarkaðri lestri.
Framkvæmd og lokaskilyrði prófs
Nota opinbera skráartengilinn og taka lítið úrtak með bæta- eða straumlestri; stöðva eftir hámarki. Ekki hlaða heild niður til að fá úrtak.
Varðveita upprunalínu og þrjá reiti óbreytta í sérstöku rannsóknarsafni.
Tengja aðeins á fullu COR.SEM-id við núverandi COR.SEM-afrit. Ótengdar línur fá skýra stöðu.
Prófa að tómur reitur, þrípunktsending og lóðrétt strik týnist ekki; ekki túlka allar samsettar merkingar sem nýjar grunnflettur.
Sýna eina óbreytta skýringu með DSL/CST-tilgreiningu í staðbundinni sýn, án opinberrar dreifingar.
20 línur varðveittar eða skýrt minni úrtak; engin þögul brottfelling. Allar tengingar byggðar á heimildarauðkenni. EXT-reitir fá eigið leyfi og eru aldrei merktir CC0. Engin tilbúin íslensk þýðing birt sem heimildarskýring.
Færeyskar beygingar fylla afmarkað skarð; næsta skref er að staðfesta sérmerkingar áður en heilt safn bætist við almenna leit. Forngríska fær eigið málstig og blandast ekki nútímagrísku. COR.SEM.EXT hefur NC/ND-skilyrði sem þarf að meta fyrir ætlaða birtingu.
Fjórar heilar grískar færslur fóru í gegnum afmarkaða uppfærsluæfingu. Átta áður yfirfarnar kynmerkingar úr leiðréttingu EL-001 breyttust. Orðskýringar, leyfi og færslufjöldi héldust.
4 → 4 færslur
8 leiðrétt kynmerki
0 breyttar orðskýringar
Staðfest nákvæm bakfærsla
Eldri gerðin og nýja gerðin eru báðar varðveittar. Próf staðfesti að bakfærð frumgögn voru nákvæmlega eins, bæti fyrir bæti.
Hvað var prófað?
Ný gerð er fyrst sett í aðskilda vinnslu. Breytingaskýrsla sýnir viðbætur, brottfall, merkingarreiti, leyfi og heilar fyrir- og eftirfærslur. Gátgildi og vænt útgáfa verða að passa áður en skipt er um virka gerð. Breytt leyfi og brottfall stöðva sjálfgefið skipti.
Keyrsla: 2026-10-25T16:09:15.791Z. Þetta var endurprófun á fyrirliggjandi leiðréttingu í aðskildu umhverfi. Ný heildarútgáfa frá orðabókarútgefanda var ekki sótt og lifandi orðasafni var ekki skipt út.
Tíu innflutt söfn með ólíku umfangi. Tölurnar lýsa afritunum sem Málkerfið notar; ekkert þeirra er skrá yfir öll orð tungumálsins.
Hvað merkja tölurnar?
Færsla
Ein grein eða auðkennd gagnaskrá. Samnefni, orðflokkar og merkingar geta átt fleiri en eina færslu.
Uppflettimynd
Ólík ritháttarmynd í haus færslu, með hástöfum og broddum. Telur einnig beygingarmyndir sem eiga eigin grein. Þetta er ekki fjöldi grunnorða.
Leitanleg orðmynd
Ólíkur lykill í leitarskrá: uppflettimyndir og þær beygingarmyndir sem voru skráðar. Há- og lágstafir eru jafnaðir; sérreglur latínu eru sýndar á spjaldi hennar.
Tölurnar eru ekki lagðar saman sem fjöldi einstakra orða. Í íslenska safninu eru 55.226 rithættir í hausum en 55.203 leitarlyklar eftir samræmingu há- og lágstafa.
10 söfn · talning og prófdæmi 25. október 2026.
Íslenska
Íslensk nútímamálsorðabók
Færslur
56.148
Uppflettimyndir
55.226
Leitanlegar orðmyndir
55.203
Skýringamál: Íslenska
Grunnmyndaleit; ekki almenn beygingaleit.
Uppruni, útgáfa og leyfi
Útgáfa: 2023-12. Sótt: 2026-10-22.
Halldóra Jónsdóttir og Þórdís Úlfarsdóttir / Árnastofnun
Þau varðveita allar vísanir sem nákvæm leit skilar í þessum afritum. Vísun sýnir hvernig leitin tengir gögn; hún er ekki sjálfstæð málfræðigreining. Til dæmis skilar „went“ 145 enskum færslum, meðal annars orðasamböndum. Við veljum ekki eina grunnmynd úr þeim án frekari heimildar.
Gríska útdráttinum fylgja stundum sömu beygingartöflur í fleiri orðflokkum. Slíkar vísanir eru varðveittar en tengingin þarf frekari yfirferð. Tómar niðurstöður sanna ekki að orð sé ekki til.
Þetta er afmarkað úrtak, 22 leitarorðmyndir. Það er ekki heildarvottun á gæðum orðasafnanna.
Heimsorðagrunnur og önnur söfn
Heimsorðagrunnurinn er sjálfstætt, fjöltyngt afrit úr Wiktionary / Kaikki. Nýjustu umfangstölur eru sóttar þegar þessi síða er opnuð.
Skýringar hans eru yfirleitt á ensku · CC BY-SA 4.0 · höfundar ensku Wiktionary / Kaikki / Wiktextract. Uppruni ↗. Uppflettimyndir og allar leitanlegar beygingarmyndir eru ekki sértaldar hér. Umfang er mismunandi eftir máli.
Textastaðir verkefnisins, eigin innfluttar orðabækur og skrá yfir söfn á upprunavefjum eru aðskilin frá þessum tíu innfluttu söfnum.
Leiðréttingar með rekjanlegum uppruna
EL-001 · 25. október 2026: Kynmerking við λόγοι er leiðrétt úr hvorugkyni í karlkyn og vantað hvorugkynsmerki bætt við nefnifallsmyndina λόγια. Breytingin nær til átta reita í fjórum afritum sömu töflu. Hún breytir ekki öðrum málfræðimerkjum eða staðfestir allar tengingar töflunnar við orðflokka.
HuXa-rannsóknir og eigin nýyrðadrög vistast í þessum vafra, á þessu tæki og þessari vefslóð. Sæktu afrit áður en þú skiptir um tæki eða hreinsar vafragögn.
Afritið tekur með virka HuXa-vinnubók, umferðir, heimildatengingar, nýyrðadrög og valin orð. Skráin er búin til hér í vafranum og er ekki send sjálfkrafa á netþjón eða Drive. Afritið nær til vistaðrar vinnu. Ef vistun mistókst skaltu sækja afrit úr viðkomandi opna verkfæri fyrst.
Flytja afrit inn
Veldu skrá og skoðaðu hvað bætist við. Þú staðfestir HuXa og nýyrði hvort í sínu lagi. Fyrirliggjandi rannsóknir og drög haldast.
Tekur einnig við eldri HuXa-JSON-afritum og skránni „Nyyrdamidja-min-drog.json“. Hámark: 20 MiB.
Hvaða gögn eru utan þessa afrits?
Sameiginleg orðasöfn og handritalestrar eru á netþjóninum og fylgja sér rekstrarafriti. Eigin vistaðir handritalestrar, Faistos-glósur og innfluttar orðabækur eru einnig utan þessa afrits. Notaðu útflutning viðkomandi verkfæris fyrir þau gögn.
Finndu opið, leitanlegt orðasafn eftir nafni máls. Kaikki/Wiktionary skráir — merkingarfærslur í sameinaða safninu. Talan er ekki fjöldi einstakra orða.
Safnið byggir á Wiktionary og Wiktextract og er ekki jafnstórt eða jafnstaðfest í öllum tungumálum. Færslurnar eru enn á upprunavefnum; þessi skrá hjálpar okkur að finna næstu orðasöfn til að flytja inn og sannreyna í Málkerfinu. Wiktionary birtir efnið undir CC BY-SA og GFDL; sjá höfundarréttarsíðu Wiktionary ↗.
ISO 639-3 · ALÞJÓÐLEG TUNGUMÁLAKÓÐASKRÁ
Leita í tungumálaskránni
Sæki skrá…
Leitaðu eftir nafni, öðrum heitum eða þriggja stafa kóða. Skráin tekur til lifandi, útdauðra, sögulegra og tilbúinna mála. Það að mál sé í skránni merkir ekki að Málkerfið hafi þegar orðgögn á því máli.
Ekki tókst að sækja tungumálaskrána. Leitin þín og síurnar haldast.
Yfirlit yfir Eddukvæðin og Snorra-Eddu, með Völuspá skoðaða sérstaklega í helstu handritum.
–orðmyndir í gagnagrunni
–tungumál í sýnigrunni
–merkingarsamstæður
–dagsettar heimildafærslur
ORÐALEIT
Niðurstöður
0 færslur
LANDRÆNN SKYLDLEIKI · SKÝRAR HEIMILDIR
Orðakort / Word Map
Virk kortasýn · engin nettenging
Skoðaðu skyld orð og mögulegar tökuleiðir. Punktur á tungumálasvæði er ekki staðfestur fundarstaður elstu ritheimildar. Varðveittir rúnasteinar birtast aðeins þar sem raunverulegur varðveislustaður er þekktur; þeir eru ekki sjálfkrafa elsta heimild orðsins.
Atburðir í tímaSýnir atburði til 1922
OPIÐ SVG HEIMSKORT · SVÆÐAVIÐMIÐ, EKKI FUNDARSTAÐIR
Ritheimildir án staðfestrar staðsetningar
Dagsettur frumtexti getur verið þekktur án þess að staðurinn þar sem orðið var skrifað sé þekktur. Slíkar færslur eru aldrei settar á kortið með ágiskuðum hnitum.
Málssvæðisviðmið Heimildatengdur atburður, ekki upprunastaður Varðveittur gripur með nákvæmu safnnúmeri Rannsóknartengsl Óstaðfest möguleg leið
Kortið notar staðbundna SVG-landakortsskrá og rannsóknargögn í verkefninu. Engir kortaþjónustuaðilar fá gögn um leitarorðin. Engin fullyrðing um „fyrsta orð í heimi“ er dregin af kortapunktum. DR 41: núverandi varðveislustaður, upprunaleg lega óþekkt. DR 42: upprunalegur staður Jelling, en ritstaður orðsins í fyrsta sinn óþekktur.
ORÐMYND ↔ FRUMHEIMILD · REKJANLEG SKRÁNING
Orðvitni í heimildum
Reikna færslur…
Leitaðu að rituðum orðmyndum og sjáðu hvaða tiltekinn gripur eða handrit styður þær. Þú getur skoðað elstu skráningu í þessu litla safni — ekki ályktað um fyrstu notkun orðs í mannkynssögunni.
Varúð: Efnislýsing eins og „bygg“ á leirtöflu er ekki sjálfkrafa sönnun fyrir hljóðmynd orðsins. Óviss nafnlesning er ekki sett fram sem staðfest. Upprunaland handrits er ekki ritunarstaður einstakra orða.
Fornheimildir heimsins
Leitaðu í fornum ritheimildum og skoðaðu tímabil, safnauðkenni og staðsetningar á korti.
Skoðaðu varðveitt handrit, rúnasteina, grafsteina og leirtöflur með auðkenni, dagsetningu og opnum safnheimildum. Elsta heimild í þessum gagnagrunni er ekki endilega elsta heimild orðs í heiminum. Staðsetning grips er ekki sönnun um upprunastað orðs. Orð geta borist milli samfélaga án fólksflutninga; kortið sýnir því ekki ætterni eða uppruna forfeðra. Sammerkt orð á ólíkum málum eru ekki sjálfkrafa skyld.
100 nafnorð — yfirferð ritspora
Öll 100 orðin fengu yfirferðarstöðu 25. október 2026. 61 fyrirliggjandi textadæmi var yfirfarið; við bætist minni úr fyrri lykilorðarannsókn. 38 orð vantar enn staðfest dæmi í þessu úrtaki. Tilvitnanir eru úr útgáfum; ekki eigin myndlesning eða staðfest fyrsta notkun.
Sýnir heimildir þar sem upphaf aldursbils er fyrir valið ár. Ef bilið nær fram yfir árið er það merkt sérstaklega; nákvæmur aldur er þá óviss.
Blátt: ritunarsvæði · Fjólublátt: fundarsvæði · Grænt: minnisvarði / sögulegt viðmið · Gull: núverandi varðveisla. Hlutverk hvers punkts kemur einnig fram í texta.
Kortpunktar: staður grips, safns eða sögulegt viðmið — ekki staðfest fæðingarstaður orðs
Staðsettar heimildir
Veldu stað á kortinu eða í listanum.
Gripir með óvissan uppruna eru ekki settir á kort með ágiskuðum hnitum.
Ritheimildir og orðmyndir
Raðað frá elstu til yngstu heimildar. Efnislýsing, orðlestur, hljóðþáttur og óviss lesning eru merkt sérstaklega.
Í túlkun Björgvins er tengslum tungumáls, talningar og frummynda lýst með samlíkingunni „stýrikerfi hugans“. Phaistos-skífan og Eddurnar eru skoðaðar út frá þessum lesramma.
Þrjú aðskilin lög: heimildavitnisburður, rannsóknartilgáta höfundar og skapandi túlkun. Kaflinn er ekki staðfest ráðning skífunnar eða sönnun um tengsl hennar við Eddurnar.
Hringur, þríhyrningur og X
Hringurinn táknar náttúruna; þríhyrningurinn valið; ferhyrningur og X kerfi, tækni og flokkun. Í grein höfundar er V sagt hafa þrjú hljóð í huganum: V, K og R; R er þar kallaður frumstafur þríhyrningsins.
Höfundarkenning — ekki staðfest hljóðfræði eða fornritalesturHeimild og afmörkun
Þetta kemur fram í skýringarkafla höfundar á eftir A12, í efnisgreininni sem hefst „Og til þess að gera langa sögu stutta“. Textinn er varðveittur í verkefninu.
Við hvert dæmi skráum við textabrot eða hóp, nákvæma heimild, túlkun höfundar, hvað gæti stutt eða hrakið hana og óvissu. Við búum ekki til orðlestur, heimild eða tengingu við tiltekinn hóp.
Skýring höfundar á V/K/R er nú skráð með stað í varðveittri grein. Óútkljáð er hvernig þessar hugmyndir tengjast einstökum hópum á hlið B og hvaða gögn gætu stutt eða hrakið þær. Þessi bakgrunnur breytir ekki kerfisstýringu gervigreindar eða tryggir minni milli spjalla.
Veldu tvo hópa og berðu saman varðveitta túlkun höfundar, skráð textavitni og eigin glósur. Líkt orðalag eitt og sér sannar hvorki ráðningu né söguleg tengsl.
Dæmið A3/A15 er ritstjórnarval vegna orðalags í grein höfundar. Textavitni sem tengt er A3 færist ekki sjálfkrafa yfir á A15. Glósur birtast aðeins ef þær eru í rannsóknarbók þessarar opnunar. JSON-samanburðurinn inniheldur einnig þessar eigin glósur.
Rannsóknarbókin mín
Skráðu eigin vinnu við hvern hóp. Athugasemdir eru geymdar í þessum vafra þegar hann leyfir það og fara ekki sjálfkrafa í yfirfarið heimildasafn. Sæktu öryggisafrit áður en þú skiptir um vafra eða HTML-útgáfu.
Yfirlit yfir mínar glósur
„Heimild skráð“ merkir aðeins að texti sé í heimildareitnum; það jafngildir ekki yfirferð eða staðfestingu.
Yfirferð innflutnings
Innflutningur sameinar hópa; við árekstur helst núverandi athugasemd. Til að skipta út færslu skaltu fyrst taka öryggisafrit og eyða þeirri færslu. Innflutt gögn teljast eigin glósur, ekki staðfestar heimildir.
Fjórir samanburðir úr grein höfundar og tvær ritstjórnartillögur til frekari skoðunar. Textabrot fyrir A1–A4 hafa verið yfirfarin í tilgreindum veftexta Völuspár. Við A1 fylgir einnig orðalagsathugun við 61. vísu. Tengslin við skífuna eru áfram óstaðfest; skráning þeirra er ekki sönnun um sögulegt samhengi.
SÉRSTÖK RANNSÓKNARTILGÁTA · FRUMTEXTI VARÐVEITTUR
Faistos-skífan og Völuspá
61 táknahópur
Rannsóknargrein Björgvins Hólms, „Eru Eddurnar 4000 ára?“, er hér birt sem tilgáta höfundar um merkingu táknanna og tengsl þeirra við Völuspá. Letur skífunnar hefur ekki verið ráðið með almennri viðurkenningu. Hópar A1–A31 og B1–B30 fylgja skráningu greinarinnar, ekki sjálfstætt staðfestu táknalyklakerfi.
Ekkert í þessum kafla er tekið inn í yfirfarið orðvitnasafn eða framsett sem málfræðilega staðfest umritun.
Samanburður við Völuspá í greininni
Útdráttur úr grein höfundar er ekki staðfest umritun upphaflegra tákna. Sama orð í tveimur málum er ekki sjálfkrafa sönnun um sameiginlegan uppruna. Sjá frumtextann data/research/Eru_Eddurnar_4000_ara_upprunatexti.txt í verkefninu.
MÁLSAGA · EDDUR · RANNSÓKNARTILGÁTUR
Átta, níu og nýtt tákn
Beta 1.6 · 4 orðaspjöld
Hafa níu og nýr sameiginlegan uppruna? Voru fyrstu átta tölurnar tengdar áttum? Hér skoðum við hljóðsögu og miðaldakvæði án þess að rugla mögulegum tengslum saman við sannanir.
Helsta niðurstaða: Orðmyndir fyrir 9 og „nýr“ eru líkar og tenging þeirra hefur verið rædd í málvísindum. Engin nægileg gögn sýna þó að 9 hafi verið bætt inn eftir eldri áttundarrunu. Winter (1992), bls. 13–14 ↗
Rannsóknarhugmyndir höfundar eru skráðar skýrt sem mögulegar skýringar, ekki staðfest orðsifjatré.
Þetta er hugmyndalíkan sem sýnir áttirnar átta og níunda táknið sem miðju eða nýtt þrep. Það er ekki söguleg endurgerð á upprunalegu talnakerfi.
Valin röð tákna er myndræn framsetning rannsóknartilgátunnar, ekki staðfest söguleg talnaröð.
ALÞJÓÐLEG MÁLSAGA · SANNREYNANLEG DÆMI
Tímalína talna, tákna og ritunar
Beta 1.8 · 8 heimildadæmi
Ferðalag frá elstu varðveittu rittáknum til handrita. Veldu tímabil og skoðaðu nákvæmlega hvað gripur staðfestir — og hvað hann staðfestir ekki. Þetta er ekki saga þess hvenær fólk byrjaði fyrst að telja eða tala.
Varúð við samanburð: Ritun tölulegs magns ≠ ákveðið töluorð ≠ uppfinning tölunnar. Söguleg tákn í óskyldum menningarheimum eru ekki sjálfkrafa af sama uppruna.
3200 f.Kr.1700 f.Kr.Upphaf tímatals1300 e.Kr.
8 heimildadæmiTalning Ritkerfi Orð og handrit
Vinnur úr rannsóknargögnum…
Tilgátusvæði: Áttirnar átta, hugsanlegt samband níu og nýr og táknræn túlkun Völuspár eru í kaflanum Átta, níu og nýtt tákn; þær hafa ekki verið settar á þessa sögulegu tímalínu með uppspunnum ártölum.
ORÐ · TEXTI · HEIMILD
10 lykilorð í samhengi
Veldu orð og lestu tilgreindan textastað. Berðu saman orðmyndina, samhengi hennar og skýringuna okkar. Hvert dæmi hefur heimild, málstig og afmarkað leitarsvið.
Samningaraldur, aldur varðveitts vitnis og útgáfuár eru skráð sérstaklega. Prentútgáfa er ekki handrit, og engin þessara færslna er fullyrðing um fyrstu notkun orðsins. Skoða fimm tegundir orðtengsla ↓
hljóð
Beiðni um áheyrn: sá sem talar biður að aðrir hlusti.
Okkar skýring í þessu samhengi: Beiðni um áheyrn: sá sem talar biður að aðrir hlusti. Samhengi upphafs Völuspár; skýring Málkerfisins, ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining.
Okkar samanburður: Í samræmda textanum stendur „helgar“, en það orð er ekki í upphafi uppskriftarinnar eftir Konungsbók. Hér er því bæði munur á stafsetningu og orðalagi. Útgefinn lestrartexti er ekki sjálfkrafa orðrétt uppskrift eins handrits.
Upphaf síðu 1 (1r). Bugge staðsetur Hliods efst á síðu 1. Merkingin 1r er varpað á fremri hlið fyrsta blaðs; hún er ekki byggð á eigin skoðun handritsmyndar.
Tungumál og málstig
Fornnorræna · íslensk handritsvarðveisla. Miðaldamál í útgáfu eddukvæðis; ekki nútímaorðabókardæmi.
Útgáfa og rafræn framsetning
Sophus Bugge: Norrœn fornkvæði / Sæmundar Edda. 1867. Tor Gjerde · etext.old.no. Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint ritdæmi orðsins. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða að orðið hafi orðið til um 1270.
Aðeins upphaf Völuspár í völdum textum Bugge var borið saman. Önnur kvæði, prósi, áletranir og yngri eða eldri vitni voru ekki könnuð kerfisbundið.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Heimildir og yfirferð: hljóð
Útgefnir textar og dagsetningar yfirfarin; handritsmynd óyfirfarin.
Næsta rannsóknarskref: Skoða handritsmynd og nýju rafrænu útgáfuna; bæta við málfræðigreiningu með sjálfstæðri heimild.
Rafræn framsetning á vef Tor Gjerde. Útgáfuár prentútgáfunnar kemur fram á forsíðu; birtingarár veftextans er ekki staðfest hér. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Frétt 13. nóvember 2024: GKS 2365 4to er frá um 1270. Fréttin vísar á nýja útgáfu með myndum, uppskrift og orðmyndagreiningu. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Tengill til frekari athugunar. Bein opnun var ekki aðgengileg við þessa yfirferð; engin myndlesning er staðfest hér. Ólesin viðbótarleið · Athugað 2026-10-25.
Okkar skýring í þessu samhengi: Tungan sem talfæri og málbeiting manns. Vísan varar við hröðum, stjórnlausum orðaflaumi. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining.
Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér. Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.
Tungumál og málstig
Fornnorræna í útgefnum texta. Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt.
Útgáfa og rafræn framsetning
Sophus Bugge: Sæmundar Edda · Hávamál. 1867. Tor Gjerde · etext.old.no. Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins.
Dæmið var fundið og lesið í 29. vísu Hávamála í rafrænni uppskrift Buggesútgáfu. Enginn samanburður var gerður á öllum eldri heimildum eða lesbrigðum.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Rafræn framsetning á vef Tor Gjerde. Útgáfuár prentútgáfunnar kemur fram á forsíðu; birtingarár veftextans er ekki staðfest hér. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Frétt 13. nóvember 2024: GKS 2365 4to er frá um 1270. Fréttin vísar á nýja útgáfu með myndum, uppskrift og orðmyndagreiningu. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Rafræn uppskrift útgáfu. Hávamál 29, 95, 111 og 141; orðmyndir og línuskipting varðveitt úr opnuðum texta. Ekki eigin handritsaflestur. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Konungsbók GKS 2365 4to sögð frá síðari hluta 13. aldar. Hávamál nefnd meðal efnis bókarinnar. Nákvæmar handritslínur þessara dæma voru ekki sannreyndar. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
hugur · Hávamál, Hávamál 95, línur 1–3 í vísunni
Textastaður: hugur
Hávamál · Hávamál 95, línur 1–3 í vísunni
Orðmynd í valinni útgáfu: Hvgr. Uppflettiorð: hugur.
Texti úr valinni útgáfu
Hvgr einn þat veit er býr hiarta nęr, einn er hann ser vm seva;
Ritháttur og línuskipting rafrænu útgáfunnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar.
Okkar skýring í þessu samhengi: Innra hugar- og tilfinningalíf einstaklings, tengt hjartanu og eigin hugarástandi. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining.
Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér. Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.
Tungumál og málstig
Fornnorræna í útgefnum texta. Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt.
Útgáfa og rafræn framsetning
Sophus Bugge: Sæmundar Edda · Hávamál. 1867. Tor Gjerde · etext.old.no. Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins.
Lesin var 95. vísa og næsta samhengi í Hávamálum. Ekki var gerð heildarleit að eldri dæmum um hugur.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Rafræn framsetning á vef Tor Gjerde. Útgáfuár prentútgáfunnar kemur fram á forsíðu; birtingarár veftextans er ekki staðfest hér. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Frétt 13. nóvember 2024: GKS 2365 4to er frá um 1270. Fréttin vísar á nýja útgáfu með myndum, uppskrift og orðmyndagreiningu. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Rafræn uppskrift útgáfu. Hávamál 29, 95, 111 og 141; orðmyndir og línuskipting varðveitt úr opnuðum texta. Ekki eigin handritsaflestur. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Konungsbók GKS 2365 4to sögð frá síðari hluta 13. aldar. Hávamál nefnd meðal efnis bókarinnar. Nákvæmar handritslínur þessara dæma voru ekki sannreyndar. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
minni · Strengleikar, eða Lioðabók — Forræða, Forræða, prentuð bls. 2, málsgrein sem hefst „Oc fyrir þui ihugaða ec“; lok fyrirmæla um að telja fram ljóðin
Textastaður: minni
Strengleikar, eða Lioðabók — Forræða · Forræða, prentuð bls. 2, málsgrein sem hefst „Oc fyrir þui ihugaða ec“; lok fyrirmæla um að telja fram ljóðin
Orðmynd í valinni útgáfu: minni. Uppflettiorð: minni.
Texti úr valinni útgáfu
þau er ec vil at visu fram telia. oc engum glœyma af þui er ec ma minni minu a koma.
Ritháttur rafrænu uppskriftarinnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar.
Okkar skýring í þessu samhengi: Hæfni til að muna eða rifja upp það sem mælandinn hefur heyrt. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining.
Strengleikar, eða Lioðabók · Prentútgáfa 1850; undirliggjandi handrit óstaðfest
Staðsetning og forsenda hennar
Prentuð bls. 2, Forræða. Texti blaðsíðu 2 í rafrænni uppskrift. Safnmark og aldur handritsins að baki þessari lesmynd voru ekki staðfest.
Tungumál og málstig
Fornnorræna í útgefnum texta. Fornnorrænn texti í 1850-útgáfu. Formálinn kallar verkið norræna þýðingu úr frönsku („let norrœna or volsko male“); nánari mállýskuflokkun ekki staðfest í þessari athugun.
Útgáfa og rafræn framsetning
Ritstjórahlutverk ekki staðfest hér: Strengleikar, eða Lioðabók. 1850. Wikisource · rafræn uppskrift. Birtingarár vefuppskriftarinnar er ekki staðfest. Sóknardagur er skráður sérstaklega.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins.
Afmörkuð leit eftir minn-/minni-formum í rafrænum norrænum frumtextum; valið var skýrt nafnorðsdæmi í Forræðu Strengleika. Lesin var allur aðgengilegur texti Forræðunnar og tilvísun yfir á prentaða bls. 2. Þetta er ekki heildarkönnun á fyrstu ritsporum minni.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Forræða í rafrænni uppskrift á Wikisource, merkt yfirlesin þar. Prentmyndin og undirliggjandi handrit voru ekki sjálfstætt lesin hér. Frumútgáfa 1850; sögulegur frumtexti. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Skráningarár útgáfu 1850. Færslan nefnir Keyser og Unger í Translator-reit; það hlutverksheiti er ekki tekið upp sem sannreynd bókfræðilýsing. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
mál · Hávamál, Hávamál 111, línur 4–6 í vísunni (orðið í línu 6)
Textastaður: mál
Hávamál · Hávamál 111, línur 4–6 í vísunni (orðið í línu 6)
Orðmynd í valinni útgáfu: mál. Uppflettiorð: mál.
Texti úr valinni útgáfu
sa ec oc þagþac, sa ec oc hugþac, hlydda ec a manna mál;
Ritháttur og línuskipting rafrænu útgáfunnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar.
Okkar skýring í þessu samhengi: Tal manna: það sem menn segja og hlustað er á. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining. Í upphafi sömu vísu stendur einnig „Mál er at þylia“, þar sem mál hefur aðra samhengismerkingu, tími eða tilefni. Valda dæmið er seinna mál, í „manna mál“.
Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér. Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.
Tungumál og málstig
Fornnorræna í útgefnum texta. Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt.
Útgáfa og rafræn framsetning
Sophus Bugge: Sæmundar Edda · Hávamál. 1867. Tor Gjerde · etext.old.no. Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins.
Lesin var 111. vísa Hávamála í Bugge-uppskrift. Tvær notkanir mál í sömu vísu voru aðgreindar; ekki var leitað að elsta dæmi orðsins.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Rafræn framsetning á vef Tor Gjerde. Útgáfuár prentútgáfunnar kemur fram á forsíðu; birtingarár veftextans er ekki staðfest hér. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Frétt 13. nóvember 2024: GKS 2365 4to er frá um 1270. Fréttin vísar á nýja útgáfu með myndum, uppskrift og orðmyndagreiningu. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Rafræn uppskrift útgáfu. Hávamál 29, 95, 111 og 141; orðmyndir og línuskipting varðveitt úr opnuðum texta. Ekki eigin handritsaflestur. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Konungsbók GKS 2365 4to sögð frá síðari hluta 13. aldar. Hávamál nefnd meðal efnis bókarinnar. Nákvæmar handritslínur þessara dæma voru ekki sannreyndar. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
orð · Hávamál, Hávamál 141, línur 1–5 í vísunni (orð í línu 4)
Textastaður: orð
Hávamál · Hávamál 141, línur 1–5 í vísunni (orð í línu 4)
Orðmynd í valinni útgáfu: orð. Uppflettiorð: orð.
Texti úr valinni útgáfu
Þa nam ec frǫvaz oc froþr vera oc vaxa oc vel hafaz; orð mer af orði orz leitaði,
Ritháttur og línuskipting rafrænu útgáfunnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar.
Okkar skýring í þessu samhengi: Orð leiðir að öðru orði í lýsingu á vaxandi fróðleik. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining.
Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér. Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.
Tungumál og málstig
Fornnorræna í útgefnum texta. Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt.
Útgáfa og rafræn framsetning
Sophus Bugge: Sæmundar Edda · Hávamál. 1867. Tor Gjerde · etext.old.no. Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins.
Lesin var 141. vísa og næsta samhengi í Bugge-uppskrift. Dæmið sýnir orð í samhengi, ekki fyrsta notkun þess eða uppruna.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Rafræn framsetning á vef Tor Gjerde. Útgáfuár prentútgáfunnar kemur fram á forsíðu; birtingarár veftextans er ekki staðfest hér. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Frétt 13. nóvember 2024: GKS 2365 4to er frá um 1270. Fréttin vísar á nýja útgáfu með myndum, uppskrift og orðmyndagreiningu. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Rafræn uppskrift útgáfu. Hávamál 29, 95, 111 og 141; orðmyndir og línuskipting varðveitt úr opnuðum texta. Ekki eigin handritsaflestur. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Konungsbók GKS 2365 4to sögð frá síðari hluta 13. aldar. Hávamál nefnd meðal efnis bókarinnar. Nákvæmar handritslínur þessara dæma voru ekki sannreyndar. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
þekking · Bríet Bjarnhéðinsdóttir: Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna, Lok greinar · bls. 47
Textastaður: þekking
Bríet Bjarnhéðinsdóttir: Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna · Lok greinar · bls. 47
Orðmynd í valinni útgáfu: þekking. Uppflettiorð: þekking.
Rafræn uppskrift greinar
sannleika málsháttarins: „þekking er veldi“.
Stutt brot úr tilgreindum textastað; stafsetning varðveitt úr valinni heimild. Engin eigin handritsuppskrift.
Okkar skýring í þessu samhengi: Þekking er hér kunnátta og innsýn sem fæst með menntun og eykur getu kvenna til að hafa áhrif á eigin kjör. Höfundur hvetur konur til að sækja menntun og réttindi sín og vonar að þær átti sig á gildi þekkingar. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.
Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna; lok greinar, málsgreinin sem hefst „Það er vonandi að konur sjái nú sjálfar“; birt í Fjallkonunni 22. júní 1885, bls. 47.. Blaðsíðan og dagsetning fundust í leitarvísun Tímarits.is; bein opnun skilaði 403. Blaðsíðumynd var ekki lesin.
Tungumál og málstig
Íslenska. Íslenska á 19. öld; stafsetning rafrænu uppskriftarinnar varðveitt í tilvitnun.
Útgáfa og rafræn framsetning
Bríet Bjarnhéðinsdóttir, höfundur undir heitinu Æsa: Wikiheimild, rafræn uppskrift. 1885. Wikiheimild. Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið.
Leitað að þekking í vefvísuðum gömlum textum og ONP; valið skýrt dæmi úr prentaðri grein 1885. Engin niðurstaða um aldur orðsins sjálfs.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Heimildir og yfirferð: þekking
Blaðsíðan og dagsetning fundust í leitarvísun Tímarits.is; bein opnun skilaði 403. Blaðsíðumynd var ekki lesin.
Næsta rannsóknarskref: Bera saman við frumprentmynd og skrá afbrigði.
Rafræn uppskrift á Wikiheimild; haus gefur birtingu 5. og 22. júní 1885. Textinn var lesinn en prentmynd blaðsins ekki staðfest. Síðasta breyting vefsíðu er ekki upphaflegt birtingarár. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Dagsetning, blaðsíða og orðasamband staðfest í leitarvísun Tímarits.is. Bein opnun skilaði 403; prentmynd ólesin. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
tákn · Maríu jartegnir: Vor frv hialpadi abbadisi merkiliga / Af abbadis einni, Nr. 34 · B · fyrsta málsgrein
Textastaður: tákn
Maríu jartegnir: Vor frv hialpadi abbadisi merkiliga / Af abbadis einni · Nr. 34 · B · fyrsta málsgrein
Orðmynd í valinni útgáfu: tákn. Uppflettiorð: tákn.
Samræmd útgáfa Ungers
ok hefir hon mörg tákn fáheyrð í því framit
Unger segir í formála að B sé grunntexti jartegna 1–51 og að sérhljóð hafi verið samræmd í þessum hluta útgáfunnar. Ekki skal kalla tilvitnunina stafrétta handritsuppskrift.
Okkar skýring í þessu samhengi: Tákn merkir hér undur eða jartegnir sem taldar eru sýna mátt og miskunn Maríu. Inngangur sögunnar segir frá miskunn Maríu og óvenjulegum verkum sem henni eru eignuð, áður en saga abbadísarinnar er sögð. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.
Maríu jartegnir, nr. 34: Vor frv hialpadi abbadisi merkiliga; B (Varianter fra A), Af abbadis einni, fyrsta málsgrein. Unger 1871, sagan bls. 121–126; nákvæm prentlína ekki staðfest.. Handritið var ekki lesið beint. Tenging við B byggir á útgáfu og formála Ungers. Staðsetning tilvitnunar á einstöku blaði er óstaðfest.
Tungumál og málstig
Fornnorræna. Norræna / forn íslenska í samræmdri útgáfu miðaldatexta.
Útgáfa og rafræn framsetning
C. R. Unger: Maríu saga. Legender om Jomfru Maria og hendes jertegn. 1871. heimskringla.no. Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið.
Valið eitt samhengi úr miðaldatexta í útgáfu1871; handritaskrá skoðuð fyrir dagsetningu B. Ekki gerð samanburðarleit í öllum handritum eða textum.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Heimildir og yfirferð: tákn
Handritið var ekki lesið beint. Tenging við B byggir á útgáfu og formála Ungers. Staðsetning tilvitnunar á einstöku blaði er óstaðfest.
Næsta rannsóknarskref: Staðfesta tilvitnun á mynd undirliggjandi handrits áður en bein handritslesning er fullyrt.
Af abbadis einni, fyrsta málsgrein. Rafrænn texti eftir útgáfu Ungers, Christiania 1871. Samræmd útgáfa; ekki stafrétt afrit handrits. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Unger tengir B við AM 232 fol., grunntexta jartegna 1–51, og lýsir samræmingu sérhljóða. Eldra aldursmat hans (um 1325) er ekki núverandi tímasetning handritaskrár. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Okkar skýring í þessu samhengi: Varpa merkir hér að kasta eða fleygja hlut frá sér; konungur kastar knífinum á borðið. Angantýr fær boð um komu Hlöðs. Konungur lætur knífinn frá sér á borðið, stendur upp og tekur sér herklæði og vopn. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.
Hervarar saga ok Heiðreks konungs · Prentútgáfa 1847
Staðsetning og forsenda hennar
Hervarar saga ok Heiðreks konungs, útg. N. M. Petersen 1847, íslenskur texti bls.47, málsgreinin á eftir erindinu sem tilkynnir komu Hlöðs; PDF-blað104 (talið frá1).. Titilsíða og prentuð blaðsíða47 skoðaðar í skannaðri bók frá Bodleian Libraries. Ekkert handrit var lesið.
Tungumál og málstig
Fornnorræna. Norræna / forn íslenska í prentaðri útgáfu miðaldatexta frá1847.
Útgáfa og rafræn framsetning
N. M. Petersen: Hervarar saga ok Heiðreks konungs. 1847. Bodleian Libraries · skönnuð bók. Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið.
Leitað að varpaði í gömlum textum. Völuspá varp var ekki notað: það er ekki án frekari rökstuðnings dæmi um veiku sögnina varpa. Engin fullyrðing um elsta dæmi.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Heimildir og yfirferð: varpa
Titilsíða og prentuð blaðsíða47 skoðaðar í skannaðri bók frá Bodleian Libraries. Ekkert handrit var lesið.
Næsta rannsóknarskref: Staðfesta tilvitnun á mynd undirliggjandi handrits áður en bein handritslesning er fullyrt.
Titilsíða (PDF-blað 8) og íslensk prentsíða 47 (PDF-blað 104) lesnar á skönnun. Mynd sýnir „borðit“, þótt leitar-OCR hafi „borðið“. Engin handritsmynd lesin. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
skilningur · Bríet Bjarnhéðinsdóttir: Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna, „Annaðhvort nær minni þeirra …“ · bls. 42
Textastaður: skilningur
Bríet Bjarnhéðinsdóttir: Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna · „Annaðhvort nær minni þeirra …“ · bls. 42
Orðmynd í valinni útgáfu: skilning. Uppflettiorð: skilningur.
Rafræn uppskrift greinar
sem ekki hafa yfirgripsmeiri skilning en það, að þykja menntun og framfarir kvenna standa sjer fyrir þrifum
Stutt brot úr tilgreindum textastað; stafsetning varðveitt úr valinni heimild. Engin eigin handritsuppskrift.
Okkar skýring í þessu samhengi: Skilningur er hér hæfni til að átta sig á málefni og leggja mat á það; talað er með gagnrýnum hætti um takmarkaða innsýn í réttindi og menntun kvenna. Bríet gagnrýnir þröng viðhorf karla sem telja menntun og framfarir kvenna torvelda eigin framgang. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.
Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna; málsgreinin sem hefst „Annaðhvort nær minni þeirra ekki lengra“; samsvarandi prentstaður Fjallkonan 5. júní1885, bls.42.. Tímarit.is blaðsíða fundin í leitarvísun; bein opnun skilaði403. Ekki lesin blaðsíðumynd. Leitarvísun sýnir enn þar sem Wikiheimild hefur en; ekki hefur verið úrskurðað um prentmynd.
Tungumál og málstig
Íslenska. Íslenska á19. öld; tilvitnun fylgir stafsetningu Wikiheimildar.
Útgáfa og rafræn framsetning
Bríet Bjarnhéðinsdóttir, höfundur undir heitinu Æsa: Wikiheimild, rafræn uppskrift. 1885. Wikiheimild. Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.
Leitarsvið og mörk niðurstöðunnar
Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið.
Forn dæmi voru könnuð, en Maríu skilning vitz var ekki notað sem ótvírætt dæmi um karlkynslemmað skilningur. Valin19. aldar notkun. ONP-tilvísanir fundust en opnun var stöðvuð af öryggissíðu og gögn þeirra voru ekki lesin.
Varðveitt notkun orðs segir ekki ein og sér hvenær það varð til.
Heimildir og yfirferð: skilningur
Tímarit.is blaðsíða fundin í leitarvísun; bein opnun skilaði403. Ekki lesin blaðsíðumynd. Leitarvísun sýnir enn þar sem Wikiheimild hefur en; ekki hefur verið úrskurðað um prentmynd.
Næsta rannsóknarskref: Bera saman við frumprentmynd og skrá afbrigði.
Rafræn uppskrift á Wikiheimild; haus gefur birtingu 5. og 22. júní 1885. Textinn var lesinn en prentmynd blaðsins ekki staðfest. Síðasta breyting vefsíðu er ekki upphaflegt birtingarár. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Dagsetning, blaðsíða og orðasamband staðfest í leitarvísun Tímarits.is. Bein opnun skilaði 403; prentmynd ólesin. Leitarvísun sýnir „enn“ þar sem uppskrift Wikiheimildar hefur „en“; ekki úrskurðað um prentmynd. Lesin heimild · Athugað 2026-10-25.
Skráningarsnið og gögn
Hver færsla geymir orðmynd, uppflettiorð, skýringu, málstig, verk, vitni, textastað, aðskildar dagsetningar og yfirferðarstöðu. Óþekkt ár helst óþekkt. Eldri ritspor annars staðar á vefnum hafa ekki öll verið færð í þetta snið.
Orð geta tengst á fleiri en einn hátt. Þýðing, svipuð merking og sögulegur skyldleiki svara ólíkum spurningum. Líkur ritháttur einn býr ekki til ættarlínu.
Tökuorð
jeep → jeppi
enska · 20. öld og nútímamál · íslenska · 20. öld og nútímamál
Orð berst úr einu tungumáli í annað.
Jeppi er tökuorð. Árnastofnun rekur það samkvæmt hefðbundinni skýringu til enska heitisins jeep.
Mörk: Ekki setja dýpri uppruna enska orðsins jeep fram sem staðreynd; heimildin segir hann óljósan. Heimildin orðar einnig beina leiðslu íslenska orðsins sem hefðbundna skýringu.
Sum orð er auðvelt að tímasetja, lína 30 í vefúttaki
Málskyldleiki
móðir · mother
íslenska · nútímaíslenska · enska · nútímaenska
Orð í skyldum tungumálum eiga sameiginlegan sögulegan uppruna.
Móðir og mother eru skyld erfðaorð. Árnastofnun nefnir þau sérstaklega sem orð með sama uppruna.
Mörk: Líkur ritháttur einn staðfestir ekki skyldleika. Dæmið fullyrðir ekki að íslenska orðið hafi verið tekið úr ensku eða öfugt. Engin endurgerð frumorðmynd er nauðsynleg í framsetningu þessa dæmis.
Sum orð er auðvelt að tímasetja, lína 30 í vefúttaki
Þýðing
hljóð · sound
íslenska · nútímamál; tæknileg merking · enska · nútímamál; sama tæknilega merking
Orð eða orðasamband í öðru máli er notað um sömu merkingu í tilteknu samhengi.
Hljóð ↔ sound er þýðingarpar í Tölvuorðasafninu. Hér er átt við hljóð sem berst í miðli og er skynjað með heyrn.
Mörk: Þýðing ein sýnir hvorki sameiginlegan uppruna né töku. Skráning þýðingar í tiltekinni merkingu gerir orðin ekki sjálfkrafa jafngild í öllum samhengi.
Beint vefopnun skilar JavaScript-skel; efni lesið úr leitarvísu opinberu síðunnar. turn116search0 sýnir heila viðkomandi færslu og skráningardag 2013-02-01.
Lík merking
tunga · mál
íslenska · nútímamál; merking 2: tungumál · íslenska · nútímamál; merkingin tungumál
Merkingar orða skarast eða eru skyldar í ákveðinni notkun.
Tunga og mál hafa merkinguna tungumál sameiginlega. Íslensk nútímamálsorðabók skýrir aðra merkingu tungu með orðunum mál og tungumál.
Mörk: Þetta er merkingarlegt samband í einni merkingu. Það staðfestir ekki sameiginlegan uppruna og gerir orðin ekki víxlanleg alls staðar; tunga getur einnig verið vöðvi í munni.
íslenska · nútímamál; mannlegt minni · íslenska · nútímamál
Höfundur leggur til tengingu til umhugsunar; hún er ekki staðfest sögulegt samband orðanna.
Eigin samanburður: Minni má bera saman við skjalasafn þegar hugsað er um að leita að einhverju úr fortíðinni.
Mörk: Þetta er kennslumyndlíking, ekki tilgáta um sameiginlegan uppruna eða fullyrðing um að mannlegt minni starfi eins og skjalasafn. Heimildirnar styðja aðeins merkingar orðanna, ekki sjálfa tenginguna.
Kortið sýnir staði tengda varðveislu eða útgáfu valinna vitna. Það sýnir ekki ferð orðanna eða dreifingu tungumála.
Tímalínan sýnir aldur vitnis. Varðveislustaður í dag er ekki ritunarstaður handrits og miðaldaártal má ekki merkja sem dagsetningu þess á núverandi stað.
10 ritdæmi · 5 staðarfærslur í 2 borgum
1. Reykjavík · 2. Kaupmannahöfn. Hnit eru gróf borgarviðmið. Engar ferðaleiðir eru dregnar.
Enginn staður er staðfestur fyrir þetta val. Tímalínan varðveitir samt aldur vitnisins.
Varðveislustaður samkvæmt safni
Reykjavík
Útgáfan segir skýrt að handritið sé nú í vörslu Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum í Reykjavík á Íslandi.
Staðarupplýsing: Núverandi varðveislustaður samkvæmt lesinni heimild.
Aldur vitnis: Um 1270.
Punkturinn vísar til vörslu handritsins í Reykjavík, ekki notkunar orðanna þar um 1270. Nákvæm fullyrðing lesin í leitarvísu opinberu útgáfunnar; bein opnun skilaði 403.
Útgáfan segir skýrt að handritið sé nú í vörslu Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum í Reykjavík á Íslandi. Nákvæm fullyrðing lesin í leitarvísu opinberu útgáfunnar; bein opnun skilaði 403.
Varðveislustaður samkvæmt safni
Kaupmannahöfn
msIdentifier skráir Danmark, København, Den Arnamagnæanske Samling og AM 232 fol. Origin-kaflinn tímasetur Maríu söguhlutann á bl. 55ra–83rb um 1350.
Staðarupplýsing: Núverandi varðveislustaður samkvæmt lesinni heimild.
Aldur vitnis: Um 1350.
Punkturinn vísar til skráðs varðveislustaðar, ekki ritunarstaðar Maríu söguhlutans um 1350. Skráin lesin; engin handritsmynd eða nánari geymslustaðsetning könnuð.
msIdentifier skráir Danmark, København, Den Arnamagnæanske Samling og AM 232 fol. Origin-kaflinn tímasetur Maríu söguhlutann á bl. 55ra–83rb um 1350. Skráin lesin; engin handritsmynd eða nánari geymslustaðsetning könnuð.
Útgáfustaður prentvitnis
Kaupmannahöfn
Titilsíðan sýnir KJØBENHAVN, TRYKT I BRØDRENE BERLINGS BOGTRYKKERI og 1847.
Staðarupplýsing: 1847.
Aldur vitnis: 1847.
København er staður útgáfu 1847; Oxford-stimpillinn á eintakinu er annað samband og er ekki notaður sem útgáfustaður. Útgáfustaður prentbókarinnar staðfestur á mynd; þetta segir ekkert um ritunarstað miðaldahandrits.
Titilsíðan sýnir KJØBENHAVN, TRYKT I BRØDRENE BERLINGS BOGTRYKKERI og 1847. Útgáfustaður prentbókarinnar staðfestur á mynd; þetta segir ekkert um ritunarstað miðaldahandrits.
Útgáfustaður prentvitnis
Reykjavík
Haus tölublaðsins nefnir Reykjavík og 5. júní 1885. Þetta er sama tölublað og tilvitnunin um skilning á næstu prentsíðu.
Staðarupplýsing: 5. júní 1885.
Aldur vitnis: 1885.
Punkturinn táknar stað blaðútgáfunnar samkvæmt haus tölublaðsins; hann tímasetur hvorki ritun greinarinnar né tilurð orðsins skilningur. Staður og dagur lesin í leitarvísu frumbladsins; ekki eigin aflestur prentmyndar.
Haus tölublaðsins nefnir Reykjavík og 5. júní 1885. Þetta er sama tölublað og tilvitnunin um skilning á næstu prentsíðu. Staður og dagur lesin í leitarvísu frumbladsins; ekki eigin aflestur prentmyndar.
Útgáfustaður prentvitnis
Reykjavík
Haus tölublaðsins nefnir Reykjavík og 22. júní 1885. Þetta er sama tölublað og tilvitnunin um þekkingu á prentbls. 47.
Staðarupplýsing: 22. júní 1885.
Aldur vitnis: 1885.
Punkturinn táknar stað blaðútgáfunnar samkvæmt haus tölublaðsins; hann tímasetur hvorki ritun greinarinnar né tilurð orðsins þekking. Staður og dagur lesin í leitarvísu frumbladsins; bein opnun skilaði 403.
Haus tölublaðsins nefnir Reykjavík og 22. júní 1885. Þetta er sama tölublað og tilvitnunin um þekkingu á prentbls. 47. Staður og dagur lesin í leitarvísu frumbladsins; bein opnun skilaði 403.
Tímalína varðveittra vitna
Tímalínan fylgir orðavalinu. Staðarsían breytir aðeins korti og staðarfærslum. „Um“ merkir áætlaðan aldur; engin nákvæm árabil eru búin til.
Fylgstu með varðveittum orðlestrum og tengdu þá við nákvæma heimild, dagsetningu og sögulegt samhengi. Hér sjást útgefin umritun eða skráartexti og yfirfarnar safnmyndir þar sem þær liggja fyrir. Ljósmynd, umritun og túlkun eru aðskilin; táknsvæði er ekki sjálfvirkur orðlestur. Þetta er lítið sýnisafn, ekki skrá yfir fyrstu orð heimsins.
Tvö aðskilin lög: (1) hvað má lesa í birtum texta eða skrá; (2) síðari stöðlun eða merkingartúlkun. Hljóðlestur er ekki búinn til úr vörulýsingu, og óvissa í lestri verður sýnileg.
3100 f.Kr.Upphaf tímatals1300 e.Kr.
Samanburður tveggja vitna
Veldu „Bera saman“ á tveimur færslum. Samanburður sýnir mun á skráningu og aldri, ekki sjálfkrafa málfræðilegan skyldleika.
Ártölin eru bil í safnskrám og geta skarast. Röðun eftir neðra marki sannar ekki hvaða orðmynd var fyrst skráð. Uppruni handrits er ekki staður fyrstu notkunar orðs.
ORÐSIFJAR · MERKINGARÞRÓUN · HUGMYNDASAGA
Frá orði til hugmyndar
9 hugtök · 3 aðskildir heimildaflokkar
Orð eru ekki bara hljóð og tákn: merking þeirra tengist því hvernig við hugsum um vinnu, vald, frelsi og samfélagið. Sögulegur uppruni orðs, nútímamerking og heimspekileg túlkun eru þrjár ólíkar spurningar.
Fræðileg varúð: Tengsl á hugmyndakortinu eru merkingarleg, ekki sönnun um málfræðilegan skyldleika. Orðsifjar alþjóðlegra samanburðarorða jafngilda ekki orðsifjum íslensku orðanna. Heimspekilegi textinn byggir á samantekt sem notandi lagði fram; tilvitnanir úr sjálfum sögunum bíða frumtextastaðfestingar.
Tengsl hugtaka merkingarleg, ekki orðsifjafræðileg
VALIÐ HUGTAK KERFI
Kerfi
Orðsifjaheimildir fyrir nokkur ensk samanburðarorð: Online Etymology Dictionary. Uppruni íslensku orðanna verður aðeins skráður sem staðfestur þegar við höfum afmarkaðar íslenskar orðfræðilegar heimildir. Sjá data/concept-history.json og HUGMYNDASAGA_ADFERD.md.
VARÐVEITT RITSPOR · GRIPANÚMER
Rúnagripir og orðmyndir
2 gripir
Frumheimildir skráðar með gripanúmeri, rúnalestri, hlið áletrunar og tenglum á safnrit. Núverandi staðsetning er ekki sjálfkrafa upphaflegur staður gripsins. Aldur er áætlaður.
GAGNVIRKT RANNSÓKNARKORT
Ættartré valins orðs
Sérvalin dæmi · ekki sjálfvirk sönnun
Smelltu á orðmynd í trénu til að sjá eðli tengingarinnar og mögulegar heimildir. Skyld orð, erfðar orðmyndir og tökuorð eru aðgreind.
Þýðingar í sömu merkingarsamstæðu eru ekki sjálfkrafa settar í sameiginlegt ættartré.
SÖGULEG RITSPOR
Skráðar heimildir
Hér má sjá nákvæmlega hvað heimildin styður. Engin færsla er kölluð elsta varðveitta heimild nema frumtexti eða fræðileg útgáfa staðfesti það.
TÍMARIT.IS · TENGD RITHEIMILD
4. tölublað · 11. febrúar 1974
Frumheimild skrifuð af föður mínum. Blaðsíður 76, 78 og 80 eru tengdar við tölublaðið í Tímarit.is.
SAMEIGINLEGUR ORÐAGRUNNUR · D1
Flytja orð inn í Málkerfið
Hér má bæta JSONL-hlutum úr Kaikki/Wiktextract við sameiginlegu leitina. Til að vinna með stóra pakka skaltu fyrst skipta þeim niður með tools/prepare_corpus.py. Færslur eru merktar sem sjálfvirkur útdráttur þar til þær eru yfirfarnar.
Veldu skrá til að sjá innflutningsstöðu.
Innflutningur er aðeins opinn eiganda þessa lokaða vefs. Afrit dvelur í D1-gagnagrunni Málkerfisins, ekki aðeins í þessum vafra.
GÖGN Á ÞÍNA TÖLVU
Stækkaðu orðabókina
Flyttu inn JSONL- eða JSON-skrá úr Wiktextract/Kaikki eða úr Orðaheimi. Skráin er lesin í vafranum og færslurnar vistaðar staðbundið, ekki sendar neitt.
Styður innflutning margra tungumála. Engin sjálfvirk dagsetning frumheimilda.
Síðustu gagnainnflutningar
Engir innflutningar skráðir enn.
Stærri safnskrár (mörg GB) skal fyrst sía og skipta í litla hluta með tools/prepare_corpus.py; geymdu MANIFEST.json með gögnunum. Innflutt Wiktionary-gögn falla undir CC BY-SA / GFDL og þurfa tilvísanir.
GAGNSÆ AÐFERÐ
Hvað er sannreynt?
Varðveitt orðmyndTil staðar í sögulegu máli; elsta varðveitta tilvitnun gæti verið óþekkt.
Endurgerð (* )Fræðileg ályktun, ekki handrit eða forn texti.
Óstaðfest frumheimildEngin dagsetning birt án rekjanlegrar tilvísunar.
Þýðingar eru ekki sjálfkrafa skyld orð. Opin rannsóknargögn eru ekki yfirfarin fræðigögn. Skoðaðu heimild og leyfi fyrir hverri færslu.
Tenglar yfirfarnir 22. október 2026. Þjónusturnar hafa hvert sitt hlutverk; skráð orðmynd er ekki sjálfkrafa heimild um uppruna orðs. Tenglar veita ekki sjálfkrafa heimild til heildarinnflutnings gagna.
Eddukvæðin eru varðveitt í fleiri en einu handriti. Konungsbók eddukvæða, GKS 2365 4to, er meginheimild en ekki sú eina; röð og orðmyndir geta verið mismunandi milli handrita.
Útgáfan frá 2023 er tengd sem lestrarheimild; texti hennar og þýðingar eru ekki afrituð hér.
SNORRA-EDDA
Goðafræði og skáldskaparfræði
Heildarútgáfa sótt:Lesa Snorra-Eddu frá 1875 í safninu ↗ · Formáli, Gylfaginning, Skáldskaparmál og Háttatal. Prentuð textaútgáfa, ekki handritsmyndir.
Snorra-Edda er venjulega lesin í fjórum hlutum: formála, Gylfaginningu, Skáldskaparmálum og Háttatali. Hún varðveitir einnig tilvitnanir í Eddukvæði, þar á meðal efni úr Völuspá.
Handrit og útgáfur eru aðgreind; kaflaskipan getur verið mismunandi eftir útgáfu.
SÉRSTAKUR KAFLI
Völuspá — tvö handrit, ólíkur texti
Völuspá er eitt goðakvæði Eddukvæða. Hún er varðveitt í Konungsbók og Hauksbók; textarnir eru ekki alveg eins. Því eru handritsmynd, stafréttur texti og samsettur lestexti aðgreind.
