# Ritspor — skráningarsnið 2

Yfirfarið 25. október 2026. MK-022, MK-023, MK-025 og MK-026.

Tíu afmarkaðar færslur rekja orðmynd í tilteknum textastað. Sniðið aðgreinir samningaraldur, aldur vitnis, útgáfuár og rafræna birtingu. Það vottar ekki fyrstu notkun orðs. Eldri ritspor annars staðar á vefnum hafa ekki öll verið færð í þetta snið.

## Gögn og merking reita

`formatVersion` er 2. Sannprófun tekur einnig við upprunalegu sniði 1. `reviewedOn` er dagsetning yfirferðar. `sources` geymir einkvæmt auðkenni, titil, HTTPS-slóð, aðgangsstöðu (`read` eða `not-read`), athugunardag og athugasemd. `records` geymir færslur með einkvæmu `id`.

| Reitur | Merking |
| --- | --- |
| `lemma` | Uppflettiorð. |
| `language` | Málkóði, heiti og lýsing málstigs. |
| `wordform.transcribed` | Orðmynd í þeirri útgáfu sem lesin var; heitið er varðveitt til samræmis við snið 1. Það merkir ekki sjálfkrafa eigin handritsuppskrift. Orðmyndin verður að koma fyrir í tilvitnun með sömu heimild. |
| `wordform.normalized` | Aðskilin samræmd orðmynd með eigin heimild, eða `null`. Samræming er ekki búin til til að fylla reit. |
| `meaning` | Skýring okkar í samhengi, merkt `editorial-interpretation` og tengd lesnum texta. |
| `work` | Verk, nákvæmur staður í valinni útgáfu og tímasetning samningar. |
| `witness` | Tegund (`manuscript`, `printed-edition` eða `digital-text`), heiti, safnmark eða prentauðkenni, staðsetning, forsenda og aldur. Óstaðfest handritsblað er merkt óstaðfest. |
| `edition` | Ritstjóri eða höfundur, titill, ár valinnar útgáfu, rafræn framsetning og sérstök dagsetning hennar. |
| `readings` | Eitt eða fleiri aðskilin textalög: `transcription`, `normalized-edition` eða `published-text`. Engin tvö lög fá sömu tegund. |
| `comparison` | Heimildatengdur samanburður okkar, merktur `editorial-comparison`, eða `null`. |
| `review` | Forsenda lesturs, staða yfirferðar og næsta rannsóknarskref. |
| `earliest` | `claim: false`, afmarkað leitarsvið og niðurstaða án fullyrðingar um elstu notkun. |
| `furtherSourceIds` | Viðbótarleiðir til rannsókna; mega vera ólesnar, en styðja þá ekki fullyrðingu. |

## Dagsetningar og lesnar heimildir

Allir fjórir dagsetningarreitir hafa `kind`, `year`, `label`, `basis` og `sourceIds`. `unknown` krefst `year: null`; `approximate` og `year` krefjast heiltöluárs og lesinnar heimildar. Nálgun kemur fram í sýnilegum texta. Sniðið styður ekki enn árabil eða almanaksumbreytingu. Nákvæmur útgáfudagur getur verið í skýringu árs, eins og við Fjallkonuna 1885.

Lesin heimild getur verið birt uppskrift, útgáfa, skráning safns eða skýrt merkt leitarvísun. `access: read` merkir að skráð efni var lesið, ekki að mynd frumheimildar hafi sjálfkrafa verið skoðuð. Athugasemd segir nákvæmlega hvað var aðgengilegt. Óopnaður rannsóknartengill styður ekki fullyrðingu.

## Myndir og afbrigði

`review.basis` er `published-transcription` eða `published-edition`. Eldri reiturinn `imageChecked` á við beina handritsmyndlesningu og er enn `false` í öllum þessum færslum. Slík myndlesning þarf sérstakt verklag.

Útgáfa 2 styður aðskilda sannprófun prentmyndar: `printImageChecked: true` krefst prentaðs vitnis, `published-edition`, nákvæms `printImageLocator` og lesinna `printImageSourceIds`. Varpa-dæmið hefur yfirfarna titilsíðu og prentbls. 47 frá 1847; það er ekki handritslestur. Þar var „borðit“ lesið á mynd þótt leitar-OCR hefði „borðið“.

Völuspá heldur aðskildum R-texta („Hliods“) og samræmdum texta („Hljóðs“). Við önnur orð er aðeins sýnt það textalag sem var lesið. Tímarit.is-myndir Fjallkonunnar voru ekki aðgengilegar; en/enn-munur í skilningur-dæmi er skráður án úrskurðar.

## Orðtengsl

`content/word-relations.json` notar snið 1 með fimm skýrt merktum tegundum: `borrowing` (tökuorð), `inherited` (málskyldleiki), `translation` (þýðing), `semantic` (lík merking) og `comparison` (okkar samanburður).

Hvert dæmi hefur orðapar, tungumál, skilgreiningu, rök, mörk og lesnar heimildir. Þýðing, merkingarlíkindi og samanburður mega ekki fá `historicalClaim: true`. Okkar samanburður hefur `status: editorial-proposal`: heimildir styðja merkingu orðanna, ekki tilgátu okkar um tengsl þeirra.

## Viðhald og prófun

Frumgögn eru í `content/attestations.json` og `content/word-relations.json`. `python3 tools/build_attestations.py` sannprófar og myndar orðspjöld, textastaði og tengsl. `python3 tools/test_attestations.py` prófar heimildamörk og tengla. `node --test tools/test_attestation_navigation.mjs` prófar opnun lokaðra textastaða, fókus, endurkomu í Orðgrunn og skemmdan hash.

Mark á orðspjaldi er `word-{id}` og á textastað `texti-{id}`. Frumauðkenni hljóðs er varðveitt. Orðgrunnur tengir inn á nákvæman textastað í Heimildum, sem tengir aftur á samsvarandi orðspjald. Native hash-flakk er notað án þess að yfirskrifa feril vafrans.

Gild gögn eru ekki sjálfkrafa sögulega sönn; heimildayfirferð fylgir alltaf skráningu.