{
  "formatVersion": 2,
  "reviewedOn": "2026-10-25",
  "sources": [
    {
      "id": "bugge-index",
      "title": "Sophus Bugge: Sæmundar Edda, útgáfa 1867",
      "url": "https://etext.old.no/Bugge/",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Rafræn framsetning á vef Tor Gjerde. Útgáfuár prentútgáfunnar kemur fram á forsíðu; birtingarár veftextans er ekki staðfest hér."
    },
    {
      "id": "bugge-r",
      "title": "Völuspá I — uppskrift eftir Konungsbók í útgáfu Bugge",
      "url": "https://etext.old.no/Bugge/voluspa/voluspa2.html",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "II. (Cod. Reg. Nr. 2365, 4to.), 1. erindi og neðanmálsgrein 1. Athugasemdin staðsetur upphafsorðið efst á síðu 1."
    },
    {
      "id": "bugge-normalized",
      "title": "Völuspá I — samræmdur texti í útgáfu Bugge",
      "url": "https://etext.old.no/Bugge/voluspa/voluspa1.html",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "I. (Med sædvanlig Retskrivning.), 1. erindi. Þetta er ritstýrður lestrartexti, ekki nákvæm eftirgerð Konungsbókar."
    },
    {
      "id": "arni-2024",
      "title": "Árnastofnun: Ný rafræn útgáfa Konungsbókar eddukvæða",
      "url": "https://www.arnastofnun.is/is/frettir/ny-rafraen-utgafa-konungsbok-eddukvaeda",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Frétt 13. nóvember 2024: GKS 2365 4to er frá um 1270. Fréttin vísar á nýja útgáfu með myndum, uppskrift og orðmyndagreiningu."
    },
    {
      "id": "handrit-catalog",
      "title": "Handrit.is: GKS 2365 4to",
      "url": "https://handrit.is/manuscript/view/is/GKS04-2365",
      "access": "not-read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Tengill til frekari athugunar. Bein opnun var ekki aðgengileg við þessa yfirferð; engin myndlesning er staðfest hér."
    },
    {
      "id": "eae",
      "title": "Editiones Arnamagnæanæ Electronicæ",
      "url": "https://eae.ku.dk/q?p=eae",
      "access": "not-read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Rafræna útgáfan sem frétt Árnastofnunar vísar á. Bein opnun var ekki aðgengileg við þessa yfirferð."
    },
    {
      "id": "bugge-havamal",
      "title": "Hávamál í útgáfu Sophus Bugge 1867",
      "url": "https://etext.old.no/Bugge/havamal.html",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Rafræn uppskrift útgáfu. Hávamál 29, 95, 111 og 141; orðmyndir og línuskipting varðveitt úr opnuðum texta. Ekki eigin handritsaflestur."
    },
    {
      "id": "arni-regius-content",
      "title": "Árnastofnun: Merk handrit í nærmynd",
      "url": "https://www.arnastofnun.is/is/merk-handrit-i-naermynd",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Konungsbók GKS 2365 4to sögð frá síðari hluta 13. aldar. Hávamál nefnd meðal efnis bókarinnar. Nákvæmar handritslínur þessara dæma voru ekki sannreyndar."
    },
    {
      "id": "strengleikar-page-2",
      "title": "Strengleikar, eða Lioðabók · prentuð bls. 2",
      "url": "https://wikisource.org/wiki/Page:Strengleikar,_e%C3%B0a_Lio%C3%B0ab%C3%B3k.djvu/26",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Forræða í rafrænni uppskrift á Wikisource, merkt yfirlesin þar. Prentmyndin og undirliggjandi handrit voru ekki sjálfstætt lesin hér. Frumútgáfa 1850; sögulegur frumtexti."
    },
    {
      "id": "strengleikar-index",
      "title": "Wikisource: skráning Strengleika, eða Lioðabókar",
      "url": "https://wikisource.org/wiki/Index:Strengleikar,_e%C3%B0a_Lio%C3%B0ab%C3%B3k.djvu",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25",
      "note": "Skráningarár útgáfu 1850. Færslan nefnir Keyser og Unger í Translator-reit; það hlutverksheiti er ekki tekið upp sem sannreynd bókfræðilýsing."
    },
    {
      "id": "briet-1885",
      "title": "Bríet Bjarnhéðinsdóttir (Æsa): Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna",
      "url": "https://is.wikisource.org/wiki/Nokkur_or%C3%B0_um_menntun_og_rjettindi_kvenna",
      "note": "Rafræn uppskrift á Wikiheimild; haus gefur birtingu 5. og 22. júní 1885. Textinn var lesinn en prentmynd blaðsins ekki staðfest. Síðasta breyting vefsíðu er ekki upphaflegt birtingarár.",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25"
    },
    {
      "id": "fjallkonan-47",
      "title": "Fjallkonan 22. júní 1885, bls. 47",
      "url": "https://timarit.is/page/2136448",
      "note": "Dagsetning, blaðsíða og orðasamband staðfest í leitarvísun Tímarits.is. Bein opnun skilaði 403; prentmynd ólesin.",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25"
    },
    {
      "id": "fjallkonan-42",
      "title": "Fjallkonan 5. júní 1885, bls. 42",
      "url": "https://timarit.is/page/2136443",
      "note": "Dagsetning, blaðsíða og orðasamband staðfest í leitarvísun Tímarits.is. Bein opnun skilaði 403; prentmynd ólesin. Leitarvísun sýnir „enn“ þar sem uppskrift Wikiheimildar hefur „en“; ekki úrskurðað um prentmynd.",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25"
    },
    {
      "id": "maria-34",
      "title": "C. R. Unger: Maríu jartegnir, nr. 34, B",
      "url": "https://www.heimskringla.no/wiki/Mar%C3%ADu_jartegnir_-_Vor_frv_hialpadi_abbadisi_merkiliga",
      "note": "Af abbadis einni, fyrsta málsgrein. Rafrænn texti eftir útgáfu Ungers, Christiania 1871. Samræmd útgáfa; ekki stafrétt afrit handrits.",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25"
    },
    {
      "id": "maria-preface",
      "title": "Formáli Ungers að Maríu sögu (1871)",
      "url": "https://www.heimskringla.no/wiki/Forord_%28Mar%C3%ADu_saga%29",
      "note": "Unger tengir B við AM 232 fol., grunntexta jartegna 1–51, og lýsir samræmingu sérhljóða. Eldra aldursmat hans (um 1325) er ekki núverandi tímasetning handritaskrár.",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25"
    },
    {
      "id": "am232-catalog",
      "title": "Handrit: AM 232 fol., opin skrá safnsins",
      "url": "https://github.com/Handrit/Manuscripts/blob/master/Manuscripts/Den%20Arnamagn%C3%A6anske%20Samling/AM/AM02/da/AM02-0232-da.xml",
      "note": "Skráning Maríu söguhlutans, 55ra–83rb, er um 1350. Nákvæmt blað tilvitnunar og handritsmynd voru ekki yfirfarin.",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25"
    },
    {
      "id": "hervarar-1847",
      "title": "Hervarar saga ok Heiðreks konungs, Petersen 1847 · Bodleian Libraries",
      "url": "https://dbooks.bodleian.ox.ac.uk/books/PDFs/300150841.pdf#page=104",
      "note": "Titilsíða (PDF-blað 8) og íslensk prentsíða 47 (PDF-blað 104) lesnar á skönnun. Mynd sýnir „borðit“, þótt leitar-OCR hafi „borðið“. Engin handritsmynd lesin.",
      "access": "read",
      "retrievedOn": "2026-10-25"
    }
  ],
  "records": [
    {
      "id": "hljod-voluspa-r-1",
      "lemma": "hljóð",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna · íslensk handritsvarðveisla",
        "stage": "Miðaldamál í útgáfu eddukvæðis; ekki nútímaorðabókardæmi."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "Hliods",
        "normalized": "Hljóðs",
        "sourceId": "bugge-r",
        "normalizedSourceId": "bugge-normalized"
      },
      "meaning": {
        "text": "Beiðni um áheyrn: sá sem talar biður að aðrir hlusti.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Samhengi upphafs Völuspár; skýring Málkerfisins, ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining.",
        "sourceIds": [
          "bugge-r",
          "bugge-normalized"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Völuspá",
        "locator": "1. erindi, upphaf",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Aldur varðveitta handritsins ákvarðar ekki hvenær kvæðið var ort. Þessi færsla tekur ekki afstöðu til tillagna um aldur Völuspár.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "title": "Konungsbók eddukvæða",
        "shelfmark": "GKS 2365 4to",
        "locator": "Upphaf síðu 1 (1r)",
        "locatorBasis": "Bugge staðsetur Hliods efst á síðu 1. Merkingin 1r er varpað á fremri hlið fyrsta blaðs; hún er ekki byggð á eigin skoðun handritsmyndar.",
        "locatorSourceId": "bugge-r",
        "date": {
          "kind": "approximate",
          "year": 1270,
          "label": "Um 1270",
          "basis": "Tímasetning handritsins í frétt Árnastofnunar um rafrænu útgáfuna.",
          "sourceIds": [
            "arni-2024"
          ]
        },
        "kind": "manuscript"
      },
      "edition": {
        "editor": "Sophus Bugge",
        "title": "Norrœn fornkvæði / Sæmundar Edda",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1867,
          "label": "1867",
          "basis": "Útgáfuár prentútgáfunnar, tilgreint á forsíðu rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": [
            "bugge-index"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Birtingarár veftexta óstaðfest",
          "basis": "Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Tor Gjerde · etext.old.no"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "transcription",
          "label": "Útgefin uppskrift eftir Konungsbók",
          "text": "Hliods bið ec\nallar kindir",
          "sourceId": "bugge-r",
          "note": "Ritháttur úr birtum veftexta eftir Bugge; línuskipting þess texta varðveitt. Ekki eigin aflestur myndar."
        },
        {
          "kind": "normalized-edition",
          "label": "Samræmdur texti Bugge",
          "text": "Hljóðs bið ek allar\nhelgar kindir,",
          "sourceId": "bugge-normalized",
          "note": "Opnunargæsalappa útgáfunnar er felld brott í þessum útdrætti. Að öðru leyti er stutt brot birt með línuskiptingu veftextans."
        }
      ],
      "comparison": {
        "text": "Í samræmda textanum stendur „helgar“, en það orð er ekki í upphafi uppskriftarinnar eftir Konungsbók. Hér er því bæði munur á stafsetningu og orðalagi. Útgefinn lestrartexti er ekki sjálfkrafa orðrétt uppskrift eins handrits.",
        "status": "editorial-comparison",
        "sourceIds": [
          "bugge-r",
          "bugge-normalized"
        ]
      },
      "review": {
        "basis": "published-transcription",
        "imageChecked": false,
        "status": "Útgefnir textar og dagsetningar yfirfarin; handritsmynd óyfirfarin.",
        "next": "Skoða handritsmynd og nýju rafrænu útgáfuna; bæta við málfræðigreiningu með sjálfstæðri heimild."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Aðeins upphaf Völuspár í völdum textum Bugge var borið saman. Önnur kvæði, prósi, áletranir og yngri eða eldri vitni voru ekki könnuð kerfisbundið.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint ritdæmi orðsins. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða að orðið hafi orðið til um 1270."
      },
      "furtherSourceIds": [
        "handrit-catalog",
        "eae"
      ]
    },
    {
      "id": "tunga-havamal-29",
      "lemma": "tunga",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna í útgefnum texta",
        "stage": "Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "tvnga",
        "normalized": null,
        "sourceId": "bugge-havamal",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Tungan sem talfæri og málbeiting manns. Vísan varar við hröðum, stjórnlausum orðaflaumi.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining. ",
        "sourceIds": [
          "bugge-havamal"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Hávamál",
        "locator": "Hávamál 29, línur 1–6 í vísunni (orðið í línu 4)",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Samningstími verks eða einstakra vísna er ekki staðfestur í þessari athugun; útgáfuár er önnur dagsetning.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "title": "Konungsbók eddukvæða",
        "shelfmark": "GKS 2365 4to",
        "locator": "Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér",
        "locatorBasis": "Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.",
        "locatorSourceId": "arni-regius-content",
        "date": {
          "kind": "approximate",
          "year": 1270,
          "label": "Um 1270",
          "basis": "Tímasetning handritsins í frétt Árnastofnunar um rafrænu útgáfuna.",
          "sourceIds": [
            "arni-2024"
          ]
        },
        "kind": "manuscript"
      },
      "edition": {
        "editor": "Sophus Bugge",
        "title": "Sæmundar Edda · Hávamál",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1867,
          "label": "1867",
          "basis": "Útgáfuár prentútgáfunnar, tilgreint á forsíðu rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": [
            "bugge-index"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Birtingarár veftexta óstaðfest",
          "basis": "Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Tor Gjerde · etext.old.no"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Texti úr valinni útgáfu",
          "text": "Ǫrna męlir\nsa er ęva þegir\nstadlꜹso stafi;\nhraðmęlt tvnga,\nnema haldendr eigi,\nopt ser ogott vm gelr.",
          "sourceId": "bugge-havamal",
          "note": "Ritháttur og línuskipting rafrænu útgáfunnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-edition",
        "imageChecked": false,
        "status": "Útgefinn textastaður yfirfarinn; handritsmynd óyfirfarin.",
        "next": "Sannreyna lesmynd og nákvæma staðsetningu í handriti; bera við nýrri textaútgáfu."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Dæmið var fundið og lesið í 29. vísu Hávamála í rafrænni uppskrift Buggesútgáfu. Enginn samanburður var gerður á öllum eldri heimildum eða lesbrigðum.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins."
      },
      "furtherSourceIds": []
    },
    {
      "id": "hugur-havamal-95",
      "lemma": "hugur",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna í útgefnum texta",
        "stage": "Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "Hvgr",
        "normalized": null,
        "sourceId": "bugge-havamal",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Innra hugar- og tilfinningalíf einstaklings, tengt hjartanu og eigin hugarástandi.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining. ",
        "sourceIds": [
          "bugge-havamal"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Hávamál",
        "locator": "Hávamál 95, línur 1–3 í vísunni",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Samningstími verks eða einstakra vísna er ekki staðfestur í þessari athugun; útgáfuár er önnur dagsetning.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "title": "Konungsbók eddukvæða",
        "shelfmark": "GKS 2365 4to",
        "locator": "Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér",
        "locatorBasis": "Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.",
        "locatorSourceId": "arni-regius-content",
        "date": {
          "kind": "approximate",
          "year": 1270,
          "label": "Um 1270",
          "basis": "Tímasetning handritsins í frétt Árnastofnunar um rafrænu útgáfuna.",
          "sourceIds": [
            "arni-2024"
          ]
        },
        "kind": "manuscript"
      },
      "edition": {
        "editor": "Sophus Bugge",
        "title": "Sæmundar Edda · Hávamál",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1867,
          "label": "1867",
          "basis": "Útgáfuár prentútgáfunnar, tilgreint á forsíðu rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": [
            "bugge-index"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Birtingarár veftexta óstaðfest",
          "basis": "Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Tor Gjerde · etext.old.no"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Texti úr valinni útgáfu",
          "text": "Hvgr einn þat veit\ner býr hiarta nęr,\neinn er hann ser vm seva;",
          "sourceId": "bugge-havamal",
          "note": "Ritháttur og línuskipting rafrænu útgáfunnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-edition",
        "imageChecked": false,
        "status": "Útgefinn textastaður yfirfarinn; handritsmynd óyfirfarin.",
        "next": "Sannreyna lesmynd og nákvæma staðsetningu í handriti; bera við nýrri textaútgáfu."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Lesin var 95. vísa og næsta samhengi í Hávamálum. Ekki var gerð heildarleit að eldri dæmum um hugur.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins."
      },
      "furtherSourceIds": []
    },
    {
      "id": "minni-strengleikar-forraeda-p2",
      "lemma": "minni",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna í útgefnum texta",
        "stage": "Fornnorrænn texti í 1850-útgáfu. Formálinn kallar verkið norræna þýðingu úr frönsku („let norrœna or volsko male“); nánari mállýskuflokkun ekki staðfest í þessari athugun."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "minni",
        "normalized": null,
        "sourceId": "strengleikar-page-2",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Hæfni til að muna eða rifja upp það sem mælandinn hefur heyrt.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining. ",
        "sourceIds": [
          "strengleikar-page-2"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Strengleikar, eða Lioðabók — Forræða",
        "locator": "Forræða, prentuð bls. 2, málsgrein sem hefst „Oc fyrir þui ihugaða ec“; lok fyrirmæla um að telja fram ljóðin",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Samningstími verks eða einstakra vísna er ekki staðfestur í þessari athugun; útgáfuár er önnur dagsetning.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "kind": "printed-edition",
        "title": "Strengleikar, eða Lioðabók",
        "shelfmark": "Prentútgáfa 1850; undirliggjandi handrit óstaðfest",
        "locator": "Prentuð bls. 2, Forræða",
        "locatorBasis": "Texti blaðsíðu 2 í rafrænni uppskrift. Safnmark og aldur handritsins að baki þessari lesmynd voru ekki staðfest.",
        "locatorSourceId": "strengleikar-page-2",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1850,
          "label": "1850",
          "basis": "Árið á við prentaða vitnið; aldur handrits að baki textanum er ekki skráður hér.",
          "sourceIds": [
            "strengleikar-index"
          ]
        }
      },
      "edition": {
        "editor": "Ritstjórahlutverk ekki staðfest hér",
        "title": "Strengleikar, eða Lioðabók",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1850,
          "label": "1850",
          "basis": "Ár prentútgáfu samkvæmt bókarfærslu; það er ekki samningstími verksins.",
          "sourceIds": [
            "strengleikar-index"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Birtingarár vefuppskriftarinnar er ekki staðfest. Sóknardagur er skráður sérstaklega.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Wikisource · rafræn uppskrift"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Texti úr valinni útgáfu",
          "text": "þau er ec vil at visu fram telia. oc engum glœyma af þui er ec ma minni minu a koma.",
          "sourceId": "strengleikar-page-2",
          "note": "Ritháttur rafrænu uppskriftarinnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-edition",
        "imageChecked": false,
        "status": "Útgefinn textastaður yfirfarinn; handritsmynd óyfirfarin.",
        "next": "Yfirfara prentmynd og titilsíðu; staðfesta hvaða handrit liggur að baki lesmyndinni."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Afmörkuð leit eftir minn-/minni-formum í rafrænum norrænum frumtextum; valið var skýrt nafnorðsdæmi í Forræðu Strengleika. Lesin var allur aðgengilegur texti Forræðunnar og tilvísun yfir á prentaða bls. 2. Þetta er ekki heildarkönnun á fyrstu ritsporum minni.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins."
      },
      "furtherSourceIds": []
    },
    {
      "id": "mal-havamal-111",
      "lemma": "mál",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna í útgefnum texta",
        "stage": "Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "mál",
        "normalized": null,
        "sourceId": "bugge-havamal",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Tal manna: það sem menn segja og hlustað er á.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining. Í upphafi sömu vísu stendur einnig „Mál er at þylia“, þar sem mál hefur aðra samhengismerkingu, tími eða tilefni. Valda dæmið er seinna mál, í „manna mál“.",
        "sourceIds": [
          "bugge-havamal"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Hávamál",
        "locator": "Hávamál 111, línur 4–6 í vísunni (orðið í línu 6)",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Samningstími verks eða einstakra vísna er ekki staðfestur í þessari athugun; útgáfuár er önnur dagsetning.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "title": "Konungsbók eddukvæða",
        "shelfmark": "GKS 2365 4to",
        "locator": "Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér",
        "locatorBasis": "Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.",
        "locatorSourceId": "arni-regius-content",
        "date": {
          "kind": "approximate",
          "year": 1270,
          "label": "Um 1270",
          "basis": "Tímasetning handritsins í frétt Árnastofnunar um rafrænu útgáfuna.",
          "sourceIds": [
            "arni-2024"
          ]
        },
        "kind": "manuscript"
      },
      "edition": {
        "editor": "Sophus Bugge",
        "title": "Sæmundar Edda · Hávamál",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1867,
          "label": "1867",
          "basis": "Útgáfuár prentútgáfunnar, tilgreint á forsíðu rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": [
            "bugge-index"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Birtingarár veftexta óstaðfest",
          "basis": "Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Tor Gjerde · etext.old.no"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Texti úr valinni útgáfu",
          "text": "sa ec oc þagþac,\nsa ec oc hugþac,\nhlydda ec a manna mál;",
          "sourceId": "bugge-havamal",
          "note": "Ritháttur og línuskipting rafrænu útgáfunnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-edition",
        "imageChecked": false,
        "status": "Útgefinn textastaður yfirfarinn; handritsmynd óyfirfarin.",
        "next": "Sannreyna lesmynd og nákvæma staðsetningu í handriti; bera við nýrri textaútgáfu."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Lesin var 111. vísa Hávamála í Bugge-uppskrift. Tvær notkanir mál í sömu vísu voru aðgreindar; ekki var leitað að elsta dæmi orðsins.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins."
      },
      "furtherSourceIds": []
    },
    {
      "id": "ord-havamal-141",
      "lemma": "orð",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna í útgefnum texta",
        "stage": "Fornnorræna / forníslenska í varðveittum eddukvæðatexta; stafsetning rafrænnar útgáfu er sýnd óbreytt."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "orð",
        "normalized": null,
        "sourceId": "bugge-havamal",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Orð leiðir að öðru orði í lýsingu á vaxandi fróðleik.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi; ekki tilvitnuð orðabókarskilgreining. ",
        "sourceIds": [
          "bugge-havamal"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Hávamál",
        "locator": "Hávamál 141, línur 1–5 í vísunni (orð í línu 4)",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Samningstími verks eða einstakra vísna er ekki staðfestur í þessari athugun; útgáfuár er önnur dagsetning.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "title": "Konungsbók eddukvæða",
        "shelfmark": "GKS 2365 4to",
        "locator": "Hávamál; nákvæm blaðhlið og lína ekki staðfest hér",
        "locatorBasis": "Árnastofnun nefnir Hávamál meðal efnis Konungsbókar. Vísun í erindi á við útgáfuna; lesmyndin hefur ekki verið borin beint við handritsmynd.",
        "locatorSourceId": "arni-regius-content",
        "date": {
          "kind": "approximate",
          "year": 1270,
          "label": "Um 1270",
          "basis": "Tímasetning handritsins í frétt Árnastofnunar um rafrænu útgáfuna.",
          "sourceIds": [
            "arni-2024"
          ]
        },
        "kind": "manuscript"
      },
      "edition": {
        "editor": "Sophus Bugge",
        "title": "Sæmundar Edda · Hávamál",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1867,
          "label": "1867",
          "basis": "Útgáfuár prentútgáfunnar, tilgreint á forsíðu rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": [
            "bugge-index"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Birtingarár veftexta óstaðfest",
          "basis": "Árið 1867 á við prentaða útgáfu. Það er ekki dagsetning rafrænu framsetningarinnar.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Tor Gjerde · etext.old.no"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Texti úr valinni útgáfu",
          "text": "Þa nam ec frǫvaz\noc froþr vera\noc vaxa oc vel hafaz;\norð mer af orði\norz leitaði,",
          "sourceId": "bugge-havamal",
          "note": "Ritháttur og línuskipting rafrænu útgáfunnar varðveitt. Þetta er ekki eigin aflestur handritsmyndar."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-edition",
        "imageChecked": false,
        "status": "Útgefinn textastaður yfirfarinn; handritsmynd óyfirfarin.",
        "next": "Sannreyna lesmynd og nákvæma staðsetningu í handriti; bera við nýrri textaútgáfu."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Lesin var 141. vísa og næsta samhengi í Bugge-uppskrift. Dæmið sýnir orð í samhengi, ekki fyrsta notkun þess eða uppruna.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint dæmi um orðið í samhengi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið eða upphaf orðsins."
      },
      "furtherSourceIds": []
    },
    {
      "id": "thekking-briet-1885",
      "lemma": "þekking",
      "language": {
        "code": "is",
        "label": "Íslenska",
        "stage": "Íslenska á 19. öld; stafsetning rafrænu uppskriftarinnar varðveitt í tilvitnun."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "þekking",
        "normalized": null,
        "sourceId": "briet-1885",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Þekking er hér kunnátta og innsýn sem fæst með menntun og eykur getu kvenna til að hafa áhrif á eigin kjör.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Höfundur hvetur konur til að sækja menntun og réttindi sín og vonar að þær átti sig á gildi þekkingar. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.",
        "sourceIds": [
          "briet-1885"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Bríet Bjarnhéðinsdóttir: Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna",
        "locator": "Lok greinar · bls. 47",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Nákvæmur samningartími er ekki staðfestur hér; birtingardagur er ekki settur sem samningardagur.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "kind": "printed-edition",
        "title": "Fjallkonan",
        "shelfmark": "2. árg. · 2. árg., 12. tbl.",
        "locator": "Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna; lok greinar, málsgreinin sem hefst „Það er vonandi að konur sjái nú sjálfar“; birt í Fjallkonunni 22. júní 1885, bls. 47.",
        "locatorBasis": "Blaðsíðan og dagsetning fundust í leitarvísun Tímarits.is; bein opnun skilaði 403. Blaðsíðumynd var ekki lesin.",
        "locatorSourceId": "fjallkonan-47",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1885,
          "label": "1885",
          "basis": "Birting 1885-06-22 samkvæmt leitarvísun blaðsins.",
          "sourceIds": [
            "fjallkonan-47"
          ]
        }
      },
      "edition": {
        "editor": "Bríet Bjarnhéðinsdóttir, höfundur undir heitinu Æsa",
        "title": "Wikiheimild, rafræn uppskrift",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1885,
          "label": "1885",
          "basis": "Ár frumprents sem rafræna uppskriftin vísar til; rafræn birting tímasett sérstaklega.",
          "sourceIds": [
            "briet-1885"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Wikiheimild"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Rafræn uppskrift greinar",
          "text": "sannleika málsháttarins: „þekking er veldi“.",
          "sourceId": "briet-1885",
          "note": "Stutt brot úr tilgreindum textastað; stafsetning varðveitt úr valinni heimild. Engin eigin handritsuppskrift."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-transcription",
        "imageChecked": false,
        "printImageChecked": false,
        "status": "Blaðsíðan og dagsetning fundust í leitarvísun Tímarits.is; bein opnun skilaði 403. Blaðsíðumynd var ekki lesin.",
        "next": "Bera saman við frumprentmynd og skrá afbrigði."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Leitað að þekking í vefvísuðum gömlum textum og ONP; valið skýrt dæmi úr prentaðri grein 1885. Engin niðurstaða um aldur orðsins sjálfs.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið."
      },
      "furtherSourceIds": []
    },
    {
      "id": "takn-mariu-34",
      "lemma": "tákn",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna",
        "stage": "Norræna / forn íslenska í samræmdri útgáfu miðaldatexta."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "tákn",
        "normalized": null,
        "sourceId": "maria-34",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Tákn merkir hér undur eða jartegnir sem taldar eru sýna mátt og miskunn Maríu.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Inngangur sögunnar segir frá miskunn Maríu og óvenjulegum verkum sem henni eru eignuð, áður en saga abbadísarinnar er sögð. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.",
        "sourceIds": [
          "maria-34"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Maríu jartegnir: Vor frv hialpadi abbadisi merkiliga / Af abbadis einni",
        "locator": "Nr. 34 · B · fyrsta málsgrein",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Samning eða þýðingu þessa einstaka texta er ekki úthlutað dagsetningu hér.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "kind": "manuscript",
        "title": "AM 232 fol. · Maríu söguhluti",
        "shelfmark": "AM 232 fol.",
        "locator": "Maríu jartegnir, nr. 34: Vor frv hialpadi abbadisi merkiliga; B (Varianter fra A), Af abbadis einni, fyrsta málsgrein. Unger 1871, sagan bls. 121–126; nákvæm prentlína ekki staðfest.",
        "locatorBasis": "Handritið var ekki lesið beint. Tenging við B byggir á útgáfu og formála Ungers. Staðsetning tilvitnunar á einstöku blaði er óstaðfest.",
        "locatorSourceId": "maria-34",
        "date": {
          "kind": "approximate",
          "year": 1350,
          "label": "Um 1350",
          "basis": "Núverandi handritaskrá tímasetur Maríu söguhlutann, ekki þessa útgáfu.",
          "sourceIds": [
            "am232-catalog"
          ]
        }
      },
      "edition": {
        "editor": "C. R. Unger",
        "title": "Maríu saga. Legender om Jomfru Maria og hendes jertegn",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1871,
          "label": "1871",
          "basis": "Útgáfuár tilgreint á lesnum útgáfustað.",
          "sourceIds": [
            "maria-34"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "heimskringla.no"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "normalized-edition",
          "label": "Samræmd útgáfa Ungers",
          "text": "ok hefir hon mörg tákn fáheyrð í því framit",
          "sourceId": "maria-34",
          "note": "Unger segir í formála að B sé grunntexti jartegna 1–51 og að sérhljóð hafi verið samræmd í þessum hluta útgáfunnar. Ekki skal kalla tilvitnunina stafrétta handritsuppskrift."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-edition",
        "imageChecked": false,
        "printImageChecked": false,
        "status": "Handritið var ekki lesið beint. Tenging við B byggir á útgáfu og formála Ungers. Staðsetning tilvitnunar á einstöku blaði er óstaðfest.",
        "next": "Staðfesta tilvitnun á mynd undirliggjandi handrits áður en bein handritslesning er fullyrt."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Valið eitt samhengi úr miðaldatexta í útgáfu1871; handritaskrá skoðuð fyrir dagsetningu B. Ekki gerð samanburðarleit í öllum handritum eða textum.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið."
      },
      "furtherSourceIds": [
        "maria-preface"
      ]
    },
    {
      "id": "varpa-hervarar-47",
      "lemma": "varpa",
      "language": {
        "code": "non",
        "label": "Fornnorræna",
        "stage": "Norræna / forn íslenska í prentaðri útgáfu miðaldatexta frá1847."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "varpaði",
        "normalized": null,
        "sourceId": "hervarar-1847",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Varpa merkir hér að kasta eða fleygja hlut frá sér; konungur kastar knífinum á borðið.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Angantýr fær boð um komu Hlöðs. Konungur lætur knífinn frá sér á borðið, stendur upp og tekur sér herklæði og vopn. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.",
        "sourceIds": [
          "hervarar-1847"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Hervarar saga ok Heiðreks konungs",
        "locator": "Íslenskur texti · bls. 47",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Samningartími sögunnar eða þessa textabrots er ekki staðfestur í þessari færslu.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "kind": "printed-edition",
        "title": "Hervarar saga ok Heiðreks konungs",
        "shelfmark": "Prentútgáfa 1847",
        "locator": "Hervarar saga ok Heiðreks konungs, útg. N. M. Petersen 1847, íslenskur texti bls.47, málsgreinin á eftir erindinu sem tilkynnir komu Hlöðs; PDF-blað104 (talið frá1).",
        "locatorBasis": "Titilsíða og prentuð blaðsíða47 skoðaðar í skannaðri bók frá Bodleian Libraries. Ekkert handrit var lesið.",
        "locatorSourceId": "hervarar-1847",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1847,
          "label": "1847",
          "basis": "Ár á yfirfarinni titilsíðu prentútgáfu.",
          "sourceIds": [
            "hervarar-1847"
          ]
        }
      },
      "edition": {
        "editor": "N. M. Petersen",
        "title": "Hervarar saga ok Heiðreks konungs",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1847,
          "label": "1847",
          "basis": "Útgáfuár tilgreint á lesnum útgáfustað.",
          "sourceIds": [
            "hervarar-1847"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Bodleian Libraries · skönnuð bók"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Yfirfarin prentmynd",
          "text": "En er konungr heyrði þetta, þá varpaði hann knífinum á borðit,",
          "sourceId": "hervarar-1847",
          "note": "Stutt brot úr tilgreindum textastað; stafsetning varðveitt úr valinni heimild. Engin eigin handritsuppskrift."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-edition",
        "imageChecked": false,
        "printImageChecked": true,
        "status": "Titilsíða og prentuð blaðsíða47 skoðaðar í skannaðri bók frá Bodleian Libraries. Ekkert handrit var lesið.",
        "next": "Staðfesta tilvitnun á mynd undirliggjandi handrits áður en bein handritslesning er fullyrt.",
        "printImageLocator": "Titilsíða: PDF-blað 8. Tilvitnun: prentbls. 47, PDF-blað 104.",
        "printImageSourceIds": [
          "hervarar-1847"
        ]
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Leitað að varpaði í gömlum textum. Völuspá varp var ekki notað: það er ekki án frekari rökstuðnings dæmi um veiku sögnina varpa. Engin fullyrðing um elsta dæmi.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið."
      },
      "furtherSourceIds": []
    },
    {
      "id": "skilningur-briet-1885",
      "lemma": "skilningur",
      "language": {
        "code": "is",
        "label": "Íslenska",
        "stage": "Íslenska á19. öld; tilvitnun fylgir stafsetningu Wikiheimildar."
      },
      "wordform": {
        "transcribed": "skilning",
        "normalized": null,
        "sourceId": "briet-1885",
        "normalizedSourceId": null
      },
      "meaning": {
        "text": "Skilningur er hér hæfni til að átta sig á málefni og leggja mat á það; talað er með gagnrýnum hætti um takmarkaða innsýn í réttindi og menntun kvenna.",
        "status": "editorial-interpretation",
        "basis": "Bríet gagnrýnir þröng viðhorf karla sem telja menntun og framfarir kvenna torvelda eigin framgang. Skýring Málkerfisins á þessu textasamhengi.",
        "sourceIds": [
          "briet-1885"
        ]
      },
      "work": {
        "title": "Bríet Bjarnhéðinsdóttir: Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna",
        "locator": "„Annaðhvort nær minni þeirra …“ · bls. 42",
        "composition": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Nákvæmur samningartími óstaðfestur; ekki settur samur birtingardegi.",
          "sourceIds": []
        }
      },
      "witness": {
        "kind": "printed-edition",
        "title": "Fjallkonan",
        "shelfmark": "2. árg. · 2. árg.,11. tbl.",
        "locator": "Nokkur orð um menntun og rjettindi kvenna; málsgreinin sem hefst „Annaðhvort nær minni þeirra ekki lengra“; samsvarandi prentstaður Fjallkonan 5. júní1885, bls.42.",
        "locatorBasis": "Tímarit.is blaðsíða fundin í leitarvísun; bein opnun skilaði403. Ekki lesin blaðsíðumynd. Leitarvísun sýnir enn þar sem Wikiheimild hefur en; ekki hefur verið úrskurðað um prentmynd.",
        "locatorSourceId": "fjallkonan-42",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1885,
          "label": "1885",
          "basis": "Birting 1885-06-05 samkvæmt leitarvísun blaðsins.",
          "sourceIds": [
            "fjallkonan-42"
          ]
        }
      },
      "edition": {
        "editor": "Bríet Bjarnhéðinsdóttir, höfundur undir heitinu Æsa",
        "title": "Wikiheimild, rafræn uppskrift",
        "date": {
          "kind": "year",
          "year": 1885,
          "label": "1885",
          "basis": "Ár frumprents sem rafræna uppskriftin vísar til; rafræn birting tímasett sérstaklega.",
          "sourceIds": [
            "briet-1885"
          ]
        },
        "digitalPublication": {
          "kind": "unknown",
          "year": null,
          "label": "Ekki tímasett hér",
          "basis": "Upphafleg birting eða skönnun vefútgáfunnar er ekki tímasett hér.",
          "sourceIds": []
        },
        "digitalPresentation": "Wikiheimild"
      },
      "readings": [
        {
          "kind": "published-text",
          "label": "Rafræn uppskrift greinar",
          "text": "sem ekki hafa yfirgripsmeiri skilning en það, að þykja menntun og framfarir kvenna standa sjer fyrir þrifum",
          "sourceId": "briet-1885",
          "note": "Stutt brot úr tilgreindum textastað; stafsetning varðveitt úr valinni heimild. Engin eigin handritsuppskrift."
        }
      ],
      "comparison": null,
      "review": {
        "basis": "published-transcription",
        "imageChecked": false,
        "printImageChecked": false,
        "status": "Tímarit.is blaðsíða fundin í leitarvísun; bein opnun skilaði403. Ekki lesin blaðsíðumynd. Leitarvísun sýnir enn þar sem Wikiheimild hefur en; ekki hefur verið úrskurðað um prentmynd.",
        "next": "Bera saman við frumprentmynd og skrá afbrigði."
      },
      "earliest": {
        "claim": false,
        "scope": "Forn dæmi voru könnuð, en Maríu skilning vitz var ekki notað sem ótvírætt dæmi um karlkynslemmað skilningur. Valin19. aldar notkun. ONP-tilvísanir fundust en opnun var stöðvuð af öryggissíðu og gögn þeirra voru ekki lesin.",
        "conclusion": "Þetta er tilgreint notkunardæmi. Ekki er fullyrt að það sé elsta dæmið."
      },
      "furtherSourceIds": []
    }
  ]
}