# Tölur, tákn og Eddur — aðferð og stöðumat

Þessi sérkafli Orðaheims var gerður 19. október 2026 fyrir rannsóknarspurningar um orðin **níu**, **nýr**, **átta** og **átt**. Hann varðveitir frumglósur höfundar í `data/research/Tolur_takn_Eddur_samtalsglosur_2026.md` með upprunalegum AI-svörum; því ber að greina frumhugmyndir höfundar og svör annarra kerfa frá sjálfstæðum fræðilegum heimildum.

## Þrjú heimildastig

1. **Staðfest orðmynd/sögulegur skyldleiki:** orðmyndir í íslensku, ensku, latínu o.fl., studdar orðfræðilegu samanburðarefni. Orðmyndir sem eru merktar stjörnu (*) eru **endurgerðar**, ekki áletranir.
2. **Rannsóknartilgáta:** Werner Winter ræðir hljóðfræðilega möguleg tengsl frumindóevrópsks orðs fyrir *níu* við *nýr* en bendir á að þau sanni ekki tiltekna forsögu talnakerfisins. Staðhæfing að talan níu hafi verið tekin upp síðar en átta er **ekki staðfest**.
3. **Hugmyndafræðileg túlkun höfundar:** átta áttir, níundi punkturinn og Völuspá sem táknrænt kerfi. Áhugaverð túlkun, en ekki sönnun um upprunalegan tilgang kvæðisins eða Faistos-skífunnar. Faistos-letur er enn óráðið.

## Frumgögn

- `data/number-symbol-study.json`: 4 orðaspjöld, 4 skýrt afmarkaðar tilgátur, 3 Völuspárerindi og heimildir.
- `assets/number-symbol-study-data.js`: sömu gögn í vafralausn sem virkar án netþjóns.
- `data/research/Tolur_takn_Eddur_samtalsglosur_2026.md`: óbreytt upprunalegt innsent samtalsafrit, ekki jafngilt frumheimild.

## Heimildir (val)

- Werner Winter, *Some Thoughts about Indo-European Numerals* (1992): https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110858464_A19982925/preview-9783110858464_A19982925.pdf
- Frumindóevrópsk töluorð og samanburður (yfirlit): https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Indo-European_numerals
- Orðsifjar nýr: https://en.wiktionary.org/wiki/n%C3%BDr
- Orðsifjar átta: https://en.wiktionary.org/wiki/%C3%A1tta
- Ritrýnd útgáfa af Völuspá: https://books.openbookpublishers.com/10.11647/obp.0308/ch1.xhtml

## Þekkingarmörk

Engin af ofangreindum heimildum sanna að tölurnar 1–8 hafi upprunalega verið áttir eða að tölustafurinn 9 hafi bæst við síðar í tiltekinni forsögulegri menningu. *Átt* og *átta* eru ekki sjálfkrafa skyld orð vegna stafsetningar. Tilvitnanir í Völuspá eru stutt textabrot; staðfestið ávallt mismunandi handritslestra áður en birt er sem orðrétt fræðitilvitnun.