◎ MÁLKERFIÐ.

TÁKNASAFN · RANNSÓKNIR · ÚTGÁFA 0.8

Tákn

Formin ferðast. Heimildirnar segja hvar við sjáum þau.

Samanburðarborð · velja 2–10 stafi ↓

Sæki táknasafnið…

Heimssafn stafa · kort eftir málnotkun og ritkerfisviðmiðum.

Hvað segja staðirnir og ártölin?

Yfirferð 25. október 2026: fjórar heimildaeiningar og tvö nútímaviðmið. Kortið greinir fundarstað, varðveislu og nútímanotkun. Óþekkt ártal verður ekki að árinu núll; elsta dæmi í þessu safni er ekki sjálfkrafa fyrsta notkun.

Aldursmat gripa, útgáfuár rits og gerð ritkerfis eru ólík atriði. Hnit eru staðar- eða borgarviðmið. Þau sýna ekki ferðaleið tákns.

Faistosdiskurinn

Faistos er fundarstaður; Heraklion er varðveisluborg. Hnit eru nálganir að stað/safnborg, ekki forn ritunarstaður.

-1800 til -1600 táknar vítt aldursmat 18.–17. aldar f.Kr. Annað safnmat 1700–1650 f.Kr. er skráð sérstaklega; ekki þegjandi sameina tímabil.

45 grunnauðkenni tákna þekkta táknaskrá disksins. Ekki talin 45 óháð gripheimild; hlið/hópur/stöð fyrir hvert tákn bíður.

Annað mat: 1700–1650 f.Kr. · safnmat · The Phaistos Disc; aðeins leitarútdráttur lesinn.

Minni Jellingsteinn · DR41

Jellingpunktur DR41 lýsir varðveislu; upphafleg staðsetning er óþekkt. Ekki fundarstaður eða staður ristunar.

Árið 950 er sýningarviðmið fyrir um 950, ekki nákvæmt ritunarár. Viðbótin fyrir 958/959 var ekki sjálfstætt staðfest í þessari lotu.

Stafahlekkir byggja á samræmdu rúnasýni úr tanmarkaR á hlið B. Ekki staðfesting á nákvæmu Unicode-líku útliti einstakrar rúnar á steini.

Annað mat: 940–955 e.Kr. · rúnaskrá · SJy 10: Jelling-sten 1; aðeins leitarútdráttur lesinn.

Stærri Jellingsteinn · DR42

Jellingpunktur lýsir minnismerkinu milli hauganna. Staður reisnar sannar ekki nákvæman vinnustað ristara.

965 er áætlað sýningarár, með annarri skráargreiningu 965–970. Ekki kalla markið nákvæmt ritunarár.

Umritaðir stafir eru tengdir áletrun á hlið A. Varðveita MK-059 leiðréttingarlag; þessi lota endurskrifar ekki muþur/tanmaurk-tilvísun.

Annað mat: 965–970 e.Kr. · rúnaskrá · SJy 11: Jelling-sten 2; aðeins leitarútdráttur lesinn.

Hunminjeongeum

1446 vísar til útgáfu Hunminjeongeum; 1443 vísar til gerðar ritkerfis. Ekki flytja 1443 sjálfkrafa yfir á fyrstu notkun nútímastafmyndar.

ㄱ ㄴ ㅁ ㅅ ㅇ eru nefndir grunnsamhljóðar. Nákvæm blað-/línutilvísun hvers tákns og samanburður stafmyndar í frumriti bíður.

Seúl er heimildatengt viðmið fyrir safnvörslu hjá Gansong/Kansong. Ekki útgáfustaður, upprunastaður stafanna eða staðfest rauntímastaðsetning grips.

A/a í íslensku

A/a tilheyrir íslensku nútímastafrófi; a er í varðveittu CLDR-standard-setti. Há- og lágstafir eru sameinaðir í atlasfærslu. Ekki forn vitnisburður.

Íslandspunktur er nútímaviðmið; hann segir ekki hvar A varð til. Engin dagsett ritheimild eða ferðaleið er búin til.

ƍ · almennt ritkerfisviðmið

U+018D ƍ hefur enga stafbundna CLDR-færslu í varðveitta latneska kortaúrtakinu. Þetta sannar ekki að stafurinn sé hvergi notaður.

Almenn Latin-context-viðmið mega birtast valfrjálst en ekki sem stafnotkun ƍ. Engin dagsetning, upprunapunktur eða söguleg leið erfist frá ritkerfi.

Nákvæmur myndstaður einstakra tákna er enn óstaðfestur í hluta úrtaksins. Þessi yfirferð er ekki heildarvottun safnsins.

Sækja heimildaskrá, gagnatilvísanir og yfirferð

RÚNIR · RÖÐ · HLJÓÐ · HEIMILDIR

24 rúnir verða 16

Rúnaröðin breytist um leið og málið þróast. Færri tákn geta borið fleiri hljóðhlutverk. Berðu saman raðirnar, skoðaðu tiltekin dæmi og lestu rúnakvæði.

Eldri rúnaröð · 24 tákn

Frumnorrænt og eldra germanskt rit; hér borin saman við yngri röð

Ætt 1 · 8 rúnir

Ætt 2 · 8 rúnir

Ætt 3 · 8 rúnir

Staðlað kennsluyfirlit, ekki afrit af einni ristun. Umritun er ekki sjálfkrafa hljóðritun. Rúnanöfn Unicode eru tækniauðkenni.

Yngri rúnaröð · 16 tákn

Mótast á 7.–8. öld; víkingaaldarröð, langkvistrúnir sýndar

Ætt 1 · 6 rúnir

Ætt 2 · 5 rúnir

Ætt 3 · 5 rúnir

Staðlað kennsluyfirlit, ekki afrit af einni ristun. Umritun er ekki sjálfkrafa hljóðritun. Rúnanöfn Unicode eru tækniauðkenni. Fjórða rún er sýnd ą/o til að merkja tímabundinn mun; Unicode-töflunni er ekki fylgt blint í vali á h-kóðapunkti.

Veldu rún

Hnappur sýnir sæti, umritun og stafauðkenni. Stafmyndirnar eru nútímaletur; þær endurgera ekki hverja einstaka áletrun.

Varðveisla, breyting og óvissa · valin dæmi
AtriðiEldri röðYngri röðHvað breytist?
F-rún áfram í upphafiffᚠ er fyrsta táknið og umritað f í báðum kennsluröðum.
Sama umritun tryggir ekki óbreyttan framburð í öllum málum og öldum.
The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗ · Unicode 18.0: Runic U+16A0–U+16FF ↗
K og g deila táknik · gkEldri röð hefur ᚲ og ᚷ. Í yngri röð getur ᚴ táknað bæði k og g.
Hljóðmunur í tali er ekki þar með horfinn; rétt lesning þarf samhengi.
The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗ · Runer i vikingetiden ↗
T og d deila táknit · dtEldri röð greinir ᛏ og ᛞ. Yngri ᛏ getur táknað t eða d.
Þetta er munur á rithætti, ekki sönnun þess að málhljóðin hafi sameinast.
The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗ · Runer i vikingetiden ↗
I og e deila táknii · eiᛁ og ᛖ eru aðskildar í eldri röð. Yngri ᛁ getur táknað i eða e.
Rúnin gat haft fleiri gildi; tvö dæmi hér eru ekki tæmandi framburðarregla.
The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗ · Runer i vikingetiden ↗
U-rún fær víðara hlutverku · ouEldri röð hefur ᚢ og ᛟ. Í yngri ritun getur ᚢ meðal annars staðið fyrir u og o.
ᚬ fær líka o-gildi síðar. Ekki setja eitt tímalaust o→ᚢ skipti fyrir allan texta.
The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗ · Allmänt om runor ↗ · Runer i vikingetiden ↗
B og p deila táknib · pbEldri röð hefur ᛒ og ᛈ. Yngri ᛒ getur táknað bæði b og p.
Þetta er afmarkað dæmi úr fræðslutöflu; einstök ristun þarf eigin aflestur.
The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗
Fjórða sæti, breytt tákn og hljóðhlutverkaą/oÍ fjórða sæti stendur ᚨ / a í eldri yfirlitsröð, en ᚬ í yngri. Hún er umrituð ą fyrir nefað a í elstu víkingaaldardæmum og o í yngri dæmum.
Tímabil skiptir máli. Taflan gefur ekki öllum ᚬ sama hljóðgildi.
The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗ · Allmänt om runor ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗
H-rún breytir formihhKennslumyndirnar ᚺ og ᚼ bera báðar h-umritun; form þeirra er ólíkt.
Afbrigði á grip geta verið önnur. Hér er ᚼ U+16BC, ekki enska IOR-rúnin ᛡ U+16E1.
Unicode 18.0: Runic U+16A0–U+16FF ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗ · Att läsa runor och runinskrifter ↗
Tími og varðveitt vitni

Um 400 e.Kr. / 5. öld

Kylversteinn á Gotlandi sýnir heila eldri rúnaröð. RAÄ tímasetur gröfina um 400; Historiska museet segir 5. öld. Þetta tímasetur vitnið, ekki upphaf ritunar eða hvers tákns.

Áætluð tímasetning · orðalag heimilda er ólíkt

Allmänt om runor ↗ · Kylverstenen ↗

Áttahóparnir og tilgátan okkar. Eldri röðin er sýnd í 8 + 8 + 8 hópum; yngri röðin í 6 + 5 + 5. Þessi skipan staðfestir ekki að á undan hafi verið átta tákna stefnu- eða tölukerfi. Slík tilgáta þarf sjálfstæð, tímasett vitni og skýrar prófreglur.

Heimildir, lesstaða og mörk
  • Táknaröðin er kennsluyfirlit með nútímaletri; gripir hafa afbrigði og stundum aðra röðun.
  • Engin öllupprunakenning eða fyrsta-notkunarfullyrðing er staðfest hér.
  • Heiti í unicodeName eru tæknileg kóðapunktaheiti. Eldri rúnanöfn má ekki birta sem staðfesta samtíma-orðanotkun án sérstakrar heimildar.
  • Verkið greinir hvar ritun hættir að aðgreina hljóð; það er ekki jafngilt sameiningu þeirra í töluðu máli.

Sækja samanburð og heimildaskrá

LÍTIÐ VERKSTÆÐI · AFMÖRKUÐ HEIMILDADÆMI

Rúnasmiðjan

Veldu rúnaröð og varðveitt dæmi. Umritun heimildar, nútímauppsetning með rúnaletri og merkingarskýring birtast í aðskildum liðum. Einföld stafavörpun nægir ekki til að þýða texta yfir á fornt mál.

Texti til afritunar
Öll heimildadæmin í texta
Kylver · sueus

G 88 · Kylversteinn · Um 400 / 5. öld

sueus

Merking óleyst. Runa er samhverf í lestri: sueus les eins úr báðum áttum.

Vitnuð umritun; rúnamyndin hér er okkar nútíma-Unicode-framsetning. Enginn eigin myndaflestur eða nákvæm stöðu-/stefnulíking. Þetta sýnir ekki að rúnir hafi upphaflega verið áttakóði.

Allmänt om runor ↗ · Kylverstenen ↗ · The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic ↗

Jelling · baþ

DR 42 / SJy11 · Stóri Jellingsteinninn · Um 965 e.Kr.

baþ

Orðið stendur í setningu um að Haraldur hafi boðið að gera minnismerkin.

Umritun úr opinberu leitarbroti; táknin hér eru nútímafræðsluframsetning. Rúnin þ getur táknað annað hljóð en nútímaíslenskt þ; ekki sjálfvirk stafaskipti eða gripafrit.

SJy 11: Jelling-sten 2 — Genstand (DR 42) ↗ · Skibssætninger — Jellingestenene ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗

Jelling · faþur

DR 42 / SJy11 · Stóri Jellingsteinninn · Um 965 e.Kr.

faþur

Vísar til föður Haralds í samhengi ristunarinnar.

Vitnuð umritun og nútíma-Unicode-mynd. Ekki breyta rithættinum hljóðlega í faður; umritun, samræmdur texti og þýðing eru ólík lög.

SJy 11: Jelling-sten 2 — Genstand (DR 42) ↗ · Skibssætninger — Jellingestenene ↗ · Den yngre runraden med ljudvärden ↗

RÚNAKVÆÐI · ORÐ · MINNI

Nafn rúnar verður að vísu

Fjögur brot úr íslenska rúnakvæðinu tengja rúnanöfn við orð og myndir. Lestu textabrotin og skýringu okkar saman. Nýju minnisreglurnar eru kennslutillögur Málkerfisins.

Hér er lesinn útgefinn texti með samræmdum rithætti; þetta er ekki eigin stafrétt uppskrift af handriti. Rúnamyndirnar eru nútímalegar Unicode-framsetningar. Aldur varðveitts handrits segir ekki sjálfkrafa hvenær kvæðið var samið, og kvæðið er ekki óháð sönnun um uppruna rúnanna.

ᚠFé — ágreiningur um auð

Upphaf vísu um fé · útgefinn texti

Fé er frænda róg

Textanær skýring okkar: Fé er hér sett fram sem tilefni deilna meðal ættingja. Þetta er ein lýsing kvæðisins, ekki tæmandi orðskýring á fé.

Ný minnisregla okkar: Fé getur kveikt fjölskyldudeilur.

Textastaður og óvissa

Íslenska rúnakvæðið, fé-vísa; samsvarar vísu 1 hjá Dickins 1915, bls. 28.

Varðveitt vitni: AM 687 d 4to, um 1490–1510 samkvæmt Handritin heima. Samningartími óstaðfestur hér.

Aðeins upphaf vísunnar er birt. Aðrar kenningar hennar eru ekki leystar hér.

Skoða rúnina í táknasafni ↓

ᚦÞurs — ógn í myndmáli

Upphaf vísu um þurs · útgefinn texti

Þurs er kvenna kvöl

Textanær skýring okkar: Þurs er í þessari línu lýst sem valdi þjáningar kvenna. Línan segir hvað kvæðið eignar þursinum í þessu samhengi.

Ný minnisregla okkar: Þurs: mundu ógnina í þessari línu.

Þurs er goðsöguleg vera í myndmáli kvæðisins; eigin kennslutúlkun kemur ekki í stað þessa hlutverks.

Textastaður og óvissa

Íslenska rúnakvæðið, þurs-vísa; samsvarar vísu 3 hjá Dickins 1915, bls. 28.

Varðveitt vitni: AM 687 d 4to, um 1490–1510 samkvæmt Handritin heima. Samningartími óstaðfestur hér.

Brotið veitir ekki eina fasta merkingu jötna eða þursa í öllum norrænum textum. Óvissa um seinni orð vísunnar er ekki leyst hér.

Skoða rúnina í táknasafni ↓

ᚬÓss — Ásgarður og Valhöll

Þrjár línur vísunnar um óss · útgefinn texti

Óss er aldingautur, og Asgarðs jöfur og Valhallar vísi.

Textanær skýring okkar: Heitin vísa til Óðins: aldinn Gautur, höfðingi Ásgarðs og stjórnandi Valhallar. Jöfur og vísi eru hér höfðingjaheiti.

Ný minnisregla okkar: Óss: tengdu þessa vísu við Ásgarð og Valhöll.

Goðatengingin er skýr í þessari vísu. Hún sýnir hvernig goðaheiti nýtast í skáldlegri lýsingu rúnanafns; hún sannar ekki að öll goðafræði sé málfræðidulmál.

Textastaður og óvissa

Íslenska rúnakvæðið, óss-vísa; samsvarar vísu 4 hjá Dickins 1915, bls. 28–29; athugasemd við aldingautr tengir heitið Óðni.

Varðveitt vitni: AM 687 d 4to, um 1490–1510 samkvæmt Handritin heima. Samningartími óstaðfestur hér.

Rithátturinn Asgarðs er varðveittur úr tilvitnaðri vefgerð. Þetta er samhengi íslensku vísunnar, ekki almenn regla um merkingu óss í öðrum rúnakvæðum. Latnesku spássíuheitin eru ekki birt.

Skoða rúnina í táknasafni ↓

ᚱReið — sæla þess sem situr

Upphaf vísu um reið · útgefinn texti

Reið er sitjandi sæla

Textanær skýring okkar: Reiðin er nautn þess sem situr á hestinum. Heildarvísan nefnir líka ferðina og erfiði hestsins; upphafið eitt sýnir aðeins eitt sjónarhorn.

Ný minnisregla okkar: Reið: knapinn situr, hesturinn vinnur.

Textastaður og óvissa

Íslenska rúnakvæðið, reið-vísa; samsvarar vísu 5 hjá Dickins 1915, bls. 28–29.

Varðveitt vitni: AM 687 d 4to, um 1490–1510 samkvæmt Handritin heima. Samningartími óstaðfestur hér.

Ný minnisregla dregur saman andstæðu í heildarvísunni en er ekki tilvitnun eða staðfest forn kennslusetning.

Skoða rúnina í táknasafni ↓

Sækja textabrot, skýringar og heimildir

Veldu staf eða tákn

Upplýsingar um valinn staf og heimildir hans birtast hér við kortið.

HEIMSKORT TÁKNANNA

Skráð notkun og heimildir

Heimskort tákna

Nútímaviðmið · söguleg landamæri ekki sýnd

● Stafbundið dæmi · í samanburði: tala = fjöldi valinna stafa■ Ritkerfisviðmið · stafnotkun óstaðfest◆ Dagsett gripheimild▲ Varðveislustaður

2026 e.Kr.
3500 f.Kr.1 e.Kr.2026

Nútímanotkun birtist aðeins við 2026. Eldri bil birtast frá elsta mögulega ári; skörun er merkt sem óviss.

Staðir á kortinu · textalisti

Heimildir á tímalínu

    Málgreinar og heimildir

    STAFIR · HLJÓÐ · HEIMILDIR

    Samanburðarborð

    0 / 10

    Berðu saman 2–10 stafi. Lík stafmynd staðfestir hvorki sama hljóð né málskyldleika. Kortið sýnir skráða notkun, ekki upprunaleið.

    Sláðu inn einn eða fleiri stafi, án miðpunkta eða komma. Há- og lágstafir eru aðskildir. Hver Unicode-stafur telst sér; samsett stafmerki geta verið fleiri en einn.

    Opna Hljóðsamanburð ↗

    Hljóðlýsingar eru heimildatextar safnsins, ekki mæld hljóðsamsvörun. Elsta dæmi hér er ekki sjálfkrafa fyrsta notkun. CLDR-stafadæmi eru ekki tæmandi stafróf. Samanburður varðveitist í slóð síðunnar.

    YFIRFERÐ 25. OKTÓBER 2026

    Hvað vitum við um þessi átta tákn?

    Stafauðkenni, hljóð í tilteknu máli, umritun og elsta ritvitni hafa hvert sína heimildastöðu. Hér eru a, á, þ, ð, α, β, ᚠ og ᚦ, með hástafsafbrigðum þar sem þau eiga við. Þetta er afmarkað úrtak.

    a A / a · Latneskt

    Auðkenning: A U+0041 · a U+0061

    Hljóð / umritun: Í nútímaíslensku er a yfirleitt [a] eða [aː]; hljóðumhverfi getur breytt framburði.

    Heimild yfirfarin · tiltekið mál og samhengi

    Lengd ræðst af samhengi; stafasambönd eru sérstök tilvik. Ekki yfirfæra á önnur mál eða tímabil.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    Tvær skálínur og þverstrik lýsir tilteknu hástafsformi A, ekki lágstafnum a.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    á Á / á · Latneskt

    Auðkenning: Á U+00C1 · á U+00E1

    Hljóð / umritun: Í nútímaíslensku táknar á tvíhljóðið [au] eða [auː]; lengdin ræðst af samhengi.

    Heimild yfirfarin · tiltekið mál og samhengi

    Ekki staðhæfing um eldri íslensku eða framburð á í öðrum málum.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    Núverandi lýsing sem tvíhljóði er rétt fyrir nútímaíslensku.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    þ Þ / þ · Latneskt

    Auðkenning: Þ U+00DE · þ U+00FE

    Hljóð / umritun: Í nútímaíslensku er þ yfirleitt óraddað önghljóð [θ], t.d. í þunnur. Í samfelldu tali getur það raddast [ð] í smáorðum.

    Heimild yfirfarin · tiltekið mál og samhengi

    Heimildin nefnir alveolar; nákvæm myndunarstaðarlýsing er ekki gerð algild hér.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    Núverandi tannönghljóð er of ósveigjanleg lýsing miðað við vísaða íslenska heimild; hún nefnir alveolar og raddað tilbrigði í samfelldu tali.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    ð Ð / ð · Latneskt

    Auðkenning: Ð U+00D0 · ð U+00F0

    Hljóð / umritun: Í nútímaíslensku er ð yfirleitt raddað önghljóð [ð], t.d. í viður; samhljóðasamhengi getur breytt framburði.

    Heimild yfirfarin · tiltekið mál og samhengi

    Ekki algilt hljóðgildi í öllum samböndum eða málum.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    Núverandi önghljóð er ekki rangt en vantar röddun og nútímamálsafmörkun.

    D með þverstriki getur valdið ruglingi við Đ/đ, LATIN LETTER D WITH STROKE. Ð/ð er ETH, önnur Unicode-auðkenning.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    α Α α · alfa / άλφα · Grískt

    Auðkenning: Α U+0391 · α U+03B1

    Hljóð / umritun: Í nútímagrísku er einfalt α yfirleitt [a].

    Studd í opinberum leitarútdrætti · takmörkuð textaopnun

    Ekki forngrískt hljóðgildi. Stafasambönd hafa eigin reglur. Kýpversk mállýska var ekki sérstaklega yfirfarin.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    Núverandi hljóðviðmið a er rétt fyrir skýrt merkt nútímagrískt samhengi.

    Núverandi Unicode-reitur auðkennir hástafinn; lágstafinn vantar sem sérstakt afbrigði.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    β Β β · víta / βήτα · Grískt

    Auðkenning: Β U+0392 · β U+03B2

    Hljóð / umritun: Í nútímagrísku er einfalt β yfirleitt [v].

    Studd í opinberum leitarútdrætti · takmörkuð textaopnun

    Ekki forngrískt hljóðgildi. Stafasambönd hafa eigin reglur. Kýpversk mállýska var ekki sérstaklega yfirfarin.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    Núverandi hljóðviðmið v er rétt fyrir skýrt merkt nútímagrískt samhengi.

    Núverandi Unicode-reitur auðkennir hástafinn; lágstafinn vantar sem sérstakt afbrigði.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    ᚠ ᚠ · RUNIC LETTER FEHU FEOH FE F · Rúnir

    Auðkenning: ᚠ U+16A0

    Hljóð / umritun: Rúnin ᚠ er umrituð f í eldri og yngri rúnaröð. Nákvæmt hljóðgildi tiltekins máls og tímabils bíður yfirferðar.

    Umritun staðfest · nákvæm hljóðritun óyfirfarin

    Umritun er ekki sjálfkrafa hljóðritun. Heiti Unicode er auðkenni, ekki staðfest forn nafngift eða merking.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    Almenn lýsing á hástöfum/lágstöfum er óþörf við rún sem hefur enga há-/lágstafavörpun í Unicode.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    ᚦ ᚦ · RUNIC LETTER THURISAZ THURS THORN · Rúnir

    Auðkenning: ᚦ U+16A6

    Hljóð / umritun: Í eldri rúnaröð er ᚦ umrituð þ. Riksantikvarieämbetet lýsir hljóðinu með th í ensku thing og that.

    Söguleg hljóðskýring · fræðileg endurgerð

    Söguleg hljóðskýring, ekki varðveitt hljóðupptaka. Nákvæm hljóðdreifing eftir tíma og samhengi er ekki staðfest hér. Ekki yfirfæra sjálfkrafa á öll rúnakerfi.

    Elsta vitni: Elsta einstaka ritheimild þessa stafs hefur ekki verið staðfest í þessari yfirferð.

    tanmaurk inniheldur ekki þ og má ekki vera dæmi um ᚦ í þessari staðsetningu.

    Rúnin hefur enga há-/lágstafavörpun í Unicode; almennur hástafa/lágstafatexti gagnast ekki.

    Leiðrétt tilvísun: DR 42 / SJy11, hlið A: baþ, þausi, faþur. Fyrra dæmið tanmaurk inniheldur ekki þ. Opinber umritun lesin í leitarútdrætti; mynd grips ekki yfirfarin. Fyrri dagsetning um 965 er óendurmetin hér.

    Heimildir og lesstaða

    Velja þetta tákn á kortinu ↑

    Unicode-stafmynd er leturviðmið, ekki ljósmynd af fornum staf. Ekkert elsta vitni þessara átta tákna er staðfest með þessari yfirferð.

    Sækja yfirferð, heimildir og breytingar

    Gögn og aðferð

    Heimssafnið inniheldur 175 Unicode-ritkerfi auk sameiginlegra tákna og stafmerkja. Hver stafur getur opnað kortasýn. Stafbundin dæmi og ritkerfisviðmið eru sótt eftir þörfum, svo allt safnið þarf ekki að hlaðast í einu.

    Sæki umfang stafaskrár… Upphaflegi kortagrunnurinn nær yfir Unicode-stafi í 21 evrópsku og tengdu ritkerfi, þar á meðal latneskt, grískt, kyrillískt, armenskt, georgískt, rúnir, ogham og forn ritkerfi. Latneskar viðbætur innihalda einnig stafi notaða utan Evrópu.

    CLDR-stafadæmi tengja stafi við mál og nútímalandaviðmið. Þau eru notkunarsýni, ekki tæmandi stafróf allra mála. Stafmynd án staðsettrar málnotkunar er áfram aðgengileg í stafasafninu. Samsetningar stafmerkja geta verið fleiri en sjálfstæð Unicode-auðkenni.

    Þar sem staðbundið letur styður ekki staf birtist Unicode-auðkenni hans í stað tóms reits. Stafur, hljóð, merking og táknmynd eru skráð sérstaklega. „Elsta heimild í grunninum“ er ekki fullyrðing um fyrstu notkun í heiminum. Aldur ritkerfis færist ekki sjálfkrafa yfir á hvern nútímastaf. Án staðsettrar heimildar birtist enginn ímyndaður forn upprunapunktur.

    Heimskortið tengir stafi við CLDR-stafadæmi og skráða málnotkun í nútímalöndum. Bláir punktar sýna aðeins almenn viðmið ritkerfis þegar stafbundin heimild vantar; þeir staðfesta hvorki notkun þess stafs né uppruna hans. CLDR-aðferð · Natural Earth-landaviðmið og leyfi.

    Greinar tákns sýna skráða málnotkun. Tengingar milli hangul-stafa sýna heimildastuddar hönnunarreglur, ekki flutning fólks eða orðskyldleika. Faistos-myndefni er auðkennt eftir Unicode; myndheiti eru ekki ráðning. Lestur Björgvins Hólm á 61 hópi er aðgengilegur í Rannsóknum en hefur ekki verið paraður við einstök tákn hér.

    Sækja táknagrunn (JSON) · Unicode: Faistos-tákn · Unicode 18.0 stafagögn · CLDR-stafadæmi · Letur: Noto Sans og tengdar leturgerðir, SIL Open Font License og leyfaskrá evrópskra leturgerða. Grunnkortið notar varðveittar strandlínur verkefnisins; landaheiti eru valin nútímaviðmið.