{
  "schema": "malkerfid-rune-comparison",
  "version": 1,
  "reviewedAt": "2026-10-25",
  "status": "editorially_reviewed",
  "sources": {
    "unicode-context": {
      "title": "The Unicode Standard 17.0, §8.7.1 Runic",
      "url": "https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/core-spec/chapter-8/",
      "authority": "Unicode Consortium",
      "locator": "The Runic Alphabet; Representative Glyphs; Long-Branch and Short-Twig",
      "readStatus": "Viðeigandi vefkafli lesinn",
      "limits": "Staðlaðar raðir og umritun. Unicode-rúnamynd er ekki aflestur einstakrar ristunar. H-gildi yngri raðar í HTML notar annað kóðapunkt en Hagall; leiðrétt eftir kóðatöflu og RAÄ-mynd."
    },
    "unicode-chart": {
      "title": "Unicode 18.0: Runic U+16A0–U+16FF",
      "url": "https://www.unicode.org/charts/PDF/U16A0.pdf",
      "authority": "Unicode Consortium",
      "locator": "PDF bls. 2–3; einkum U+16BC LONG-BRANCH-HAGALL H",
      "readStatus": "Viðeigandi PDF-texti lesinn",
      "limits": "Auðkenni og stafatöflunöfn, ekki sjálfstæð sönnun um forn rúnanöfn eða nákvæman framburð."
    },
    "unicode-local": {
      "title": "Unicode 18.0 UCD: valdir rúnastafir",
      "url": "https://www.unicode.org/Public/18.0.0/ucd/UnicodeData.txt",
      "locator": "Valdar færslur sem mynda 24 og 16 tákna kennsluraðirnar",
      "readStatus": "Valdar varðveittar stafafærslur yfirfarnar",
      "sha256": "0736451de439ae7baf1425136617da495e09ee5afbe6e394374db7009ea08950"
    },
    "raa-school": {
      "title": "Allmänt om runor",
      "url": "https://www.raa.se/kulturarv/runor-och-runstenar/runskolan/allmant-om-runor/",
      "authority": "Riksantikvarieämbetet",
      "locator": "Den urnordiska runraden; Den vikingatida runraden; Hur gamla är runorna?",
      "readStatus": "Viðeigandi vefkaflar lesnir",
      "limits": "Vinsæl fræðsla. Upphafsdagsetningar eru ekki teknar sem sönnuð fyrsta notkun. Kylver-dæmi hér endursegir textaskýringu; gripmynd ekki sjálfstætt lesin."
    },
    "raa-sounds": {
      "title": "Den yngre runraden med ljudvärden",
      "url": "https://www.raa.se/app/uploads/2021/03/Den-yngre-runraden-med-ljudv%C3%A4rden2.jpg",
      "parentUrl": "https://www.raa.se/kulturarv/runor-och-runstenar/runskolan/allmant-om-runor/",
      "authority": "Riksantikvarieämbetet",
      "locator": "Öll skýringarmyndin; valdir dálkar k, t, i, u, b og þ",
      "readStatus": "Skýringarmynd skoðuð",
      "limits": "Sýnd hljóðtengsl eru kennsluviðmið fyrir víkingaaldarrúnir, ekki ein algild IPA-regla fyrir hvert tímabil."
    },
    "raa-reading": {
      "title": "Att läsa runor och runinskrifter",
      "url": "https://www.raa.se/kulturarv/runor-och-runstenar/att-lasa-runor-och-runinskrifter/",
      "authority": "Riksantikvarieämbetet",
      "locator": "Runrader och olika runformer; samhengi 24/16 og umritun",
      "readStatus": "Viðeigandi vefkaflar lesnir",
      "limits": "Langkvistrúnir og stuttkvistrúnir eru afbrigði yngri raðar. Ristari getur blandað afbrigðum; kennsluröð er ekki nákvæm gripteikning."
    },
    "gustavson-1991": {
      "title": "Rökstenen, Svenska kulturminnen 23",
      "author": "Helmer Gustavson",
      "publisher": "Riksantikvarieämbetet",
      "year": 1991,
      "url": "https://www.raa.se/publicerat/9789172095991.pdf",
      "locator": "Prentaðar bls. 7–8 (PDF bls. 9–10); titil-/útgáfuupplýsingar prentuð bls. 39 (PDF bls. 41)",
      "readStatus": "Viðeigandi kaflar lesnir úr sóttri PDF-útgáfu",
      "limits": "Yfirferð takmörkuð við rúnaraðir, þrískiptingu og þróun. Aðrar eldri túlkanir bókarinnar á Röksteini eru ekki teknar upp."
    },
    "kylver-museum": {
      "title": "Kylverstenen",
      "url": "https://historiska.se/historien-om-sverige-kylverstenen/?exhibition=true",
      "authority": "Historiska museet",
      "locator": "Megintexti: 400-talet; eldri röð með 24 táknum",
      "readStatus": "Veftexti lesinn",
      "limits": "Safnið notar 5. öld; RAÄ segir gröfina um 400. Sýna orðalagið og óvissu, ekki einn nýjan nákvæman aldur."
    },
    "rok-ku": {
      "title": "Rökstenen",
      "url": "https://rootsofeurope.ku.dk/praesentationsfelt/roekstenen/",
      "authority": "Københavns Universitet / Roots of Europe",
      "locator": "Megintexti: ca. 800 e.Kr.; stærstur hluti með yngri 16-rúnaröð",
      "readStatus": "Viðeigandi veftexti lesinn",
      "limits": "Tengill á fulla umritun skilaði 404; enginn fullur texti af steininum er byggður á þeim tengli."
    },
    "dr42-corpus": {
      "title": "SJy 11: Jelling-sten 2 — Genstand (DR 42)",
      "url": "https://runer.ku.dk/q.php?p=runer%2Fgenstande%2Fgenstand%2F40",
      "authority": "Danske Runeindskrifter, Københavns Universitet / Nationalmuseet",
      "locator": "Hlið A: baþ; þausi; faþur",
      "readStatus": "Opinber leitarútdráttur lesinn; gripmynd óyfirfarin",
      "limits": "Nákvæm umritun lesin í opinberu leitarbroti; engin eigin yfirferð á mynd eða stafgerð grips."
    },
    "jelling-museum": {
      "title": "Skibssætninger — Jellingestenene",
      "url": "https://www.vikingeskibsmuseet.dk/fagligt/e-laering/vikingetidens-geografi/spor-efter-vikingetiden-i-danmark/skibssaetninger",
      "authority": "Vikingeskibsmuseet",
      "locator": "Jellingestenene, málsgrein um stóru steinmyndina: ca. 965",
      "readStatus": "Viðeigandi vefkafli lesinn",
      "limits": "Áætluð tímasetning um 965, ekki nákvæm ártalsmæling."
    },
    "natmus-viking": {
      "title": "Runer i vikingetiden",
      "url": "https://natmus.dk/historisk-viden/temaer/runer/runer-i-vikingetiden/",
      "authority": "Nationalmuseet",
      "locator": "Málsgrein um u fyrir o, t fyrir d, i fyrir e og k fyrir g",
      "readStatus": "Opinber leitarútdráttur lesinn; bein slóð skilaði 404",
      "limits": "Bein opnun fékk 404. Hljóðpörin eru einnig staðfest sjónrænt í aðgengilegri RAÄ-mynd."
    }
  },
  "rows": {
    "elder": {
      "label": "Eldri rúnaröð · 24 tákn",
      "period": "Frumnorrænt og eldra germanskt rit; hér borin saman við yngri röð",
      "groupSizes": [
        8,
        8,
        8
      ],
      "runes": [
        {
          "index": 1,
          "glyph": "ᚠ",
          "codepoint": "U+16A0",
          "transliteration": "f",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER FEHU FEOH FE F",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 2,
          "glyph": "ᚢ",
          "codepoint": "U+16A2",
          "transliteration": "u",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER URUZ UR U",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 3,
          "glyph": "ᚦ",
          "codepoint": "U+16A6",
          "transliteration": "þ",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER THURISAZ THURS THORN",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 4,
          "glyph": "ᚨ",
          "codepoint": "U+16A8",
          "transliteration": "a",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER ANSUZ A",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 5,
          "glyph": "ᚱ",
          "codepoint": "U+16B1",
          "transliteration": "r",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER RAIDO RAD REID R",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 6,
          "glyph": "ᚲ",
          "codepoint": "U+16B2",
          "transliteration": "k",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER KAUNA",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 7,
          "glyph": "ᚷ",
          "codepoint": "U+16B7",
          "transliteration": "g",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER GEBO GYFU G",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 8,
          "glyph": "ᚹ",
          "codepoint": "U+16B9",
          "transliteration": "w",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER WUNJO WYNN W",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 9,
          "glyph": "ᚺ",
          "codepoint": "U+16BA",
          "transliteration": "h",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER HAGLAZ H",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 10,
          "glyph": "ᚾ",
          "codepoint": "U+16BE",
          "transliteration": "n",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER NAUDIZ NYD NAUD N",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 11,
          "glyph": "ᛁ",
          "codepoint": "U+16C1",
          "transliteration": "i",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER ISAZ IS ISS I",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 12,
          "glyph": "ᛃ",
          "codepoint": "U+16C3",
          "transliteration": "j",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER JERAN J",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 13,
          "glyph": "ᛇ",
          "codepoint": "U+16C7",
          "transliteration": "ï",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER IWAZ EOH",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 14,
          "glyph": "ᛈ",
          "codepoint": "U+16C8",
          "transliteration": "p",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER PERTHO PEORTH P",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 15,
          "glyph": "ᛉ",
          "codepoint": "U+16C9",
          "transliteration": "z",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER ALGIZ EOLHX",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 16,
          "glyph": "ᛊ",
          "codepoint": "U+16CA",
          "transliteration": "s",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER SOWILO S",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 17,
          "glyph": "ᛏ",
          "codepoint": "U+16CF",
          "transliteration": "t",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER TIWAZ TIR TYR T",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 18,
          "glyph": "ᛒ",
          "codepoint": "U+16D2",
          "transliteration": "b",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER BERKANAN BEORC BJARKAN B",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 19,
          "glyph": "ᛖ",
          "codepoint": "U+16D6",
          "transliteration": "e",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER EHWAZ EH E",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 20,
          "glyph": "ᛗ",
          "codepoint": "U+16D7",
          "transliteration": "m",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER MANNAZ MAN M",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 21,
          "glyph": "ᛚ",
          "codepoint": "U+16DA",
          "transliteration": "l",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER LAUKAZ LAGU LOGR L",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 22,
          "glyph": "ᛜ",
          "codepoint": "U+16DC",
          "transliteration": "ŋ",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER INGWAZ",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 23,
          "glyph": "ᛞ",
          "codepoint": "U+16DE",
          "transliteration": "d",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER DAGAZ DAEG D",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 24,
          "glyph": "ᛟ",
          "codepoint": "U+16DF",
          "transliteration": "o",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER OTHALAN ETHEL O",
          "group": 3
        }
      ],
      "sourceIds": [
        "unicode-context",
        "unicode-chart",
        "unicode-local",
        "raa-sounds",
        "gustavson-1991"
      ],
      "displayStatus": "modern_teaching_row",
      "notes": "Staðlað kennsluyfirlit, ekki afrit af einni ristun. Umritun er ekki sjálfkrafa hljóðritun. Rúnanöfn Unicode eru tækniauðkenni."
    },
    "younger": {
      "label": "Yngri rúnaröð · 16 tákn",
      "period": "Mótast á 7.–8. öld; víkingaaldarröð, langkvistrúnir sýndar",
      "groupSizes": [
        6,
        5,
        5
      ],
      "runes": [
        {
          "index": 1,
          "glyph": "ᚠ",
          "codepoint": "U+16A0",
          "transliteration": "f",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER FEHU FEOH FE F",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 2,
          "glyph": "ᚢ",
          "codepoint": "U+16A2",
          "transliteration": "u",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER URUZ UR U",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 3,
          "glyph": "ᚦ",
          "codepoint": "U+16A6",
          "transliteration": "þ",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER THURISAZ THURS THORN",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 4,
          "glyph": "ᚬ",
          "codepoint": "U+16AC",
          "transliteration": "ą/o",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER LONG-BRANCH-OSS O",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 5,
          "glyph": "ᚱ",
          "codepoint": "U+16B1",
          "transliteration": "r",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER RAIDO RAD REID R",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 6,
          "glyph": "ᚴ",
          "codepoint": "U+16B4",
          "transliteration": "k",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER KAUN K",
          "group": 1
        },
        {
          "index": 7,
          "glyph": "ᚼ",
          "codepoint": "U+16BC",
          "transliteration": "h",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER LONG-BRANCH-HAGALL H",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 8,
          "glyph": "ᚾ",
          "codepoint": "U+16BE",
          "transliteration": "n",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER NAUDIZ NYD NAUD N",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 9,
          "glyph": "ᛁ",
          "codepoint": "U+16C1",
          "transliteration": "i",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER ISAZ IS ISS I",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 10,
          "glyph": "ᛅ",
          "codepoint": "U+16C5",
          "transliteration": "a",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER LONG-BRANCH-AR AE",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 11,
          "glyph": "ᛋ",
          "codepoint": "U+16CB",
          "transliteration": "s",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER SIGEL LONG-BRANCH-SOL S",
          "group": 2
        },
        {
          "index": 12,
          "glyph": "ᛏ",
          "codepoint": "U+16CF",
          "transliteration": "t",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER TIWAZ TIR TYR T",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 13,
          "glyph": "ᛒ",
          "codepoint": "U+16D2",
          "transliteration": "b",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER BERKANAN BEORC BJARKAN B",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 14,
          "glyph": "ᛘ",
          "codepoint": "U+16D8",
          "transliteration": "m",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER LONG-BRANCH-MADR M",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 15,
          "glyph": "ᛚ",
          "codepoint": "U+16DA",
          "transliteration": "l",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER LAUKAZ LAGU LOGR L",
          "group": 3
        },
        {
          "index": 16,
          "glyph": "ᛦ",
          "codepoint": "U+16E6",
          "transliteration": "ʀ",
          "unicodeName": "RUNIC LETTER LONG-BRANCH-YR",
          "group": 3
        }
      ],
      "sourceIds": [
        "unicode-context",
        "unicode-chart",
        "unicode-local",
        "raa-sounds",
        "gustavson-1991"
      ],
      "displayStatus": "modern_teaching_row",
      "notes": "Staðlað kennsluyfirlit, ekki afrit af einni ristun. Umritun er ekki sjálfkrafa hljóðritun. Rúnanöfn Unicode eru tækniauðkenni. Fjórða rún er sýnd ą/o til að merkja tímabundinn mun; Unicode-töflunni er ekki fylgt blint í vali á h-kóðapunkti."
    }
  },
  "comparisons": [
    {
      "id": "retained-f",
      "title": "F-rún áfram í upphafi",
      "elder": [
        "f"
      ],
      "younger": [
        "f"
      ],
      "status": "retained_in_comparison",
      "explanation": "ᚠ er fyrsta táknið og umritað f í báðum kennsluröðum.",
      "limits": "Sama umritun tryggir ekki óbreyttan framburð í öllum málum og öldum.",
      "sources": [
        "unicode-context",
        "unicode-chart"
      ]
    },
    {
      "id": "k-g",
      "title": "K og g deila tákni",
      "elder": [
        "k",
        "g"
      ],
      "younger": [
        "k"
      ],
      "status": "graphic_distinction_not_retained",
      "explanation": "Eldri röð hefur ᚲ og ᚷ. Í yngri röð getur ᚴ táknað bæði k og g.",
      "limits": "Hljóðmunur í tali er ekki þar með horfinn; rétt lesning þarf samhengi.",
      "sources": [
        "unicode-context",
        "raa-sounds",
        "natmus-viking"
      ]
    },
    {
      "id": "t-d",
      "title": "T og d deila tákni",
      "elder": [
        "t",
        "d"
      ],
      "younger": [
        "t"
      ],
      "status": "graphic_distinction_not_retained",
      "explanation": "Eldri röð greinir ᛏ og ᛞ. Yngri ᛏ getur táknað t eða d.",
      "limits": "Þetta er munur á rithætti, ekki sönnun þess að málhljóðin hafi sameinast.",
      "sources": [
        "unicode-context",
        "raa-sounds",
        "natmus-viking"
      ]
    },
    {
      "id": "i-e",
      "title": "I og e deila tákni",
      "elder": [
        "i",
        "e"
      ],
      "younger": [
        "i"
      ],
      "status": "graphic_distinction_not_retained",
      "explanation": "ᛁ og ᛖ eru aðskildar í eldri röð. Yngri ᛁ getur táknað i eða e.",
      "limits": "Rúnin gat haft fleiri gildi; tvö dæmi hér eru ekki tæmandi framburðarregla.",
      "sources": [
        "unicode-context",
        "raa-sounds",
        "natmus-viking"
      ]
    },
    {
      "id": "u-o",
      "title": "U-rún fær víðara hlutverk",
      "elder": [
        "u",
        "o"
      ],
      "younger": [
        "u"
      ],
      "status": "broader_written_coverage",
      "explanation": "Eldri röð hefur ᚢ og ᛟ. Í yngri ritun getur ᚢ meðal annars staðið fyrir u og o.",
      "limits": "ᚬ fær líka o-gildi síðar. Ekki setja eitt tímalaust o→ᚢ skipti fyrir allan texta.",
      "sources": [
        "unicode-context",
        "raa-sounds",
        "raa-school",
        "natmus-viking"
      ]
    },
    {
      "id": "b-p",
      "title": "B og p deila tákni",
      "elder": [
        "b",
        "p"
      ],
      "younger": [
        "b"
      ],
      "status": "graphic_distinction_not_retained",
      "explanation": "Eldri röð hefur ᛒ og ᛈ. Yngri ᛒ getur táknað bæði b og p.",
      "limits": "Þetta er afmarkað dæmi úr fræðslutöflu; einstök ristun þarf eigin aflestur.",
      "sources": [
        "unicode-context",
        "raa-sounds"
      ]
    },
    {
      "id": "fourth-rune",
      "title": "Fjórða sæti, breytt tákn og hljóðhlutverk",
      "elder": [
        "a"
      ],
      "younger": [
        "ą/o"
      ],
      "status": "form_and_value_change",
      "explanation": "Í fjórða sæti stendur ᚨ / a í eldri yfirlitsröð, en ᚬ í yngri. Hún er umrituð ą fyrir nefað a í elstu víkingaaldardæmum og o í yngri dæmum.",
      "limits": "Tímabil skiptir máli. Taflan gefur ekki öllum ᚬ sama hljóðgildi.",
      "sources": [
        "unicode-context",
        "raa-school",
        "raa-sounds"
      ]
    },
    {
      "id": "h-form",
      "title": "H-rún breytir formi",
      "elder": [
        "h"
      ],
      "younger": [
        "h"
      ],
      "status": "changed_representative_shape",
      "explanation": "Kennslumyndirnar ᚺ og ᚼ bera báðar h-umritun; form þeirra er ólíkt.",
      "limits": "Afbrigði á grip geta verið önnur. Hér er ᚼ U+16BC, ekki enska IOR-rúnin ᛡ U+16E1.",
      "sources": [
        "unicode-chart",
        "raa-sounds",
        "raa-reading"
      ]
    }
  ],
  "timeline": [
    {
      "id": "kylver",
      "dateLabel": "Um 400 e.Kr. / 5. öld",
      "dateStatus": "Áætluð tímasetning · orðalag heimilda er ólíkt",
      "text": "Kylversteinn á Gotlandi sýnir heila eldri rúnaröð. RAÄ tímasetur gröfina um 400; Historiska museet segir 5. öld. Þetta tímasetur vitnið, ekki upphaf ritunar eða hvers tákns.",
      "sources": [
        "raa-school",
        "kylver-museum"
      ]
    },
    {
      "id": "transition",
      "dateLabel": "7.–8. öld",
      "dateStatus": "Víð söguleg tímasetning",
      "text": "Breytingar sjást á 7. öld og 16-rúnaröðin er komin fram á þeirri 8. samkvæmt yfirförnum yfirlitum.",
      "sources": [
        "gustavson-1991",
        "unicode-context"
      ]
    },
    {
      "id": "rok",
      "dateLabel": "Um 800 e.Kr.",
      "dateStatus": "Áætluð tímasetning",
      "text": "Röksteinninn er dæmi um yngri rúnaröð, að mestu. Ekki allir hlutar hans nota sömu tákn eða sömu kóðun.",
      "sources": [
        "rok-ku",
        "gustavson-1991"
      ]
    },
    {
      "id": "jelling",
      "dateLabel": "Um 965 e.Kr.",
      "dateStatus": "Áætluð tímasetning",
      "text": "Stóri Jellingsteinninn gefur yngri rúnadæmi með baþ, þausi og faþur.",
      "sources": [
        "dr42-corpus",
        "jelling-museum"
      ]
    }
  ],
  "examples": [
    {
      "id": "kylver-sueus",
      "title": "Kylver · sueus",
      "row": "elder",
      "artifact": "G 88 · Kylversteinn",
      "transliteration": "sueus",
      "displayRunes": "ᛊᚢᛖᚢᛊ",
      "displayStatus": "modern_unicode_rendering",
      "locator": "Fimm rúnir efst til hægri samkvæmt RAÄ-textaskýringu",
      "dateLabel": "Um 400 / 5. öld",
      "meaning": "Merking óleyst. Runa er samhverf í lestri: sueus les eins úr báðum áttum.",
      "limits": "Vitnuð umritun; rúnamyndin hér er okkar nútíma-Unicode-framsetning. Enginn eigin myndaflestur eða nákvæm stöðu-/stefnulíking. Þetta sýnir ekki að rúnir hafi upphaflega verið áttakóði.",
      "sources": [
        "raa-school",
        "kylver-museum",
        "unicode-context"
      ]
    },
    {
      "id": "dr42-bath",
      "title": "Jelling · baþ",
      "row": "younger",
      "artifact": "DR 42 / SJy11 · Stóri Jellingsteinninn",
      "transliteration": "baþ",
      "displayRunes": "ᛒᛅᚦ",
      "displayStatus": "modern_unicode_rendering",
      "locator": "Hlið A: þriðja orð í opinberri umritun",
      "dateLabel": "Um 965 e.Kr.",
      "meaning": "Orðið stendur í setningu um að Haraldur hafi boðið að gera minnismerkin.",
      "limits": "Umritun úr opinberu leitarbroti; táknin hér eru nútímafræðsluframsetning. Rúnin þ getur táknað annað hljóð en nútímaíslenskt þ; ekki sjálfvirk stafaskipti eða gripafrit.",
      "sources": [
        "dr42-corpus",
        "jelling-museum",
        "raa-sounds"
      ]
    },
    {
      "id": "dr42-fathur",
      "title": "Jelling · faþur",
      "row": "younger",
      "artifact": "DR 42 / SJy11 · Stóri Jellingsteinninn",
      "transliteration": "faþur",
      "displayRunes": "ᚠᛅᚦᚢᚱ",
      "displayStatus": "modern_unicode_rendering",
      "locator": "Hlið A, eftir kurm í opinberri umritun",
      "dateLabel": "Um 965 e.Kr.",
      "meaning": "Vísar til föður Haralds í samhengi ristunarinnar.",
      "limits": "Vitnuð umritun og nútíma-Unicode-mynd. Ekki breyta rithættinum hljóðlega í faður; umritun, samræmdur texti og þýðing eru ólík lög.",
      "sources": [
        "dr42-corpus",
        "jelling-museum",
        "raa-sounds"
      ]
    }
  ],
  "grouping": {
    "elder": [
      8,
      8,
      8
    ],
    "younger": [
      6,
      5,
      5
    ],
    "text": "Þrískipting heldur sér, en yngri röðin er 6 + 5 + 5. Nafnið ætt merkir hér hóp í rúnaröð, ekki sönnun fyrir upprunalegu átta tákna kerfi.",
    "sources": [
      "unicode-context",
      "raa-sounds",
      "gustavson-1991"
    ]
  },
  "limitations": [
    "Táknaröðin er kennsluyfirlit með nútímaletri; gripir hafa afbrigði og stundum aðra röðun.",
    "Engin öllupprunakenning eða fyrsta-notkunarfullyrðing er staðfest hér.",
    "Heiti í unicodeName eru tæknileg kóðapunktaheiti. Eldri rúnanöfn má ekki birta sem staðfesta samtíma-orðanotkun án sérstakrar heimildar.",
    "Verkið greinir hvar ritun hættir að aðgreina hljóð; það er ekki jafngilt sameiningu þeirra í töluðu máli."
  ]
}