Hver tillaga fær merkingu, orðhluta og dæmi úr daglegu máli. Tíu orð hafa nú skýrari merkingarmörk, tvö dæmi, beygingartillögur og skráða heimildaleit.
Orðin og merkingarnar eru til umræðu. Eldri notkun kann að vera til; tillaga hér er ekki opinber viðurkenning eða staðfesting á nýnæmi.
FINNDU ORÐIÐ
Fyrstu 100 orðatillögurnar
Ekki tókst að sækja orðasafnið.
Engin orð passa við valið. Prófaðu styttra leitarorð eða hreinsaðu síurnar.
TENGDU · PRÓFAÐU · MÓTAÐU
Orðasmiðja
Veldu hvað orðið á að fjalla um og hvaða hlutverk það á að lýsa. Smiðjan tengir orðhlutana; þú mótar merkinguna.
ÞÍN VINNA
Mín drög
Drög og valin orð eru vistuð í þessum vafra. Þau birtast ekki öðrum. Sæktu afrit ef þú vilt geyma þau utan vafrans.
Afrit og innflutningur eigin draga →
Engin drög enn. Tengdu tvo orðhluta í orðasmiðjunni til að byrja.
TILGANGURINN ER AÐ AUÐGA MÁLIÐ
Gott orð þarf hlutverk
- Byrjum á þörfinni. Hvaða reynslu, hlut eða athöfn vantar okkur orð yfir?
- Veljum skiljanlega orðhluta. Seinni hlutinn getur sagt hvað þetta er, sá fyrri við hvað það tengist.
- Prófum orðið í setningu. Skilst það, hljómar það eðlilega og er auðvelt að nota það?
- Leitum að eldri notkun. Skoðum orðabækur, íðorð og textadæmi. Fyrirliggjandi gott orð getur verið besta niðurstaðan.
- Látum notkunina ráða. Fáum álit lesenda og bætum skýringuna áður en orðið er lagt til víðari notkunar.
Orðmyndun, samanburður og heimildir
Samsetning íslenskra orðhluta er virk orðmyndunarleið. Þessi fyrsta útgáfa leggur fram 100 samsetningar og tillögur að merkingu þeirra. Skýringar og notkunardæmi voru samin með Þekkingu að frumkvæði Björgvins Þórs Hólm.
Orðmyndirnar voru bornar nákvæmlega saman við 55.203 grunnmyndir Íslenskrar nútímamálsorðabókar, desember 2023. Engin fannst þar. Samanburðurinn nær ekki yfir alla texta, önnur söfn, samheiti eða aðrar orðmyndir og staðfestir ekki að orðin séu áður óþekkt. Tíu orð fengu fyrstu ritstjórn 25. október 2026. Beygingartillögur þeirra byggja á sjö grunnorðum í BÍN-gögnum; samsettu orðin eru ekki sögð skráð í BÍN. Lesendapróf og óháð málfarsyfirferð eru eftir.
Umfang yfirferðar tíu orða
Leitað var að grunnmyndum og völdum beygingarmyndum í 55.203 grunnmynda samanburðarsafninu og öllum 128 færsluskrám þess. Einnig var leitað beint í BÍN-gögnum islenska-data 5.0.0 með BinPackage 2.1.0, án sjálfvirkrar samsetningar. Engin þessara mynda fannst í þessum afmörkuðu leitunum.
Afmörkuð vefleit fann „lestrarljós“ í vörutitli um lampa. „Verkþráður“ sást í leitarbroti sem ekki tókst að staðfesta í íslenskum megintexta. Þessar ólíku niðurstöður eru merktar á orðspjöldunum. Ekki var leitað í öllum íslenskum textasöfnum, Tímarit.is eða Íðorðabankanum. Fundur staðfestir ekki elsta ritspor; leit án niðurstöðu sannar ekki nýnæmi.
Beygingarlýsing íslensks nútímamáls: Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, höfundur og ritstjóri Kristín Bjarnadóttir. Gögn um beygingar voru sótt með BinPackage frá Miðeind ↗. Aðlögun þeirra að samsetningunum er okkar tillaga. Heimildagögn og aðlögun: CC BY-SA 4.0 ↗.
Sækja upphaflega tillögusafnið frá 24. október. Fyrri merking og dæmi eru einnig varðveitt á hverju yfirförnu orðspjaldi.
Tilraunasmiðjan tengir fyrirfram valda samsetningarhluta og gefur upphaf að skýringu. Sjálfvirk samsetning tryggir hvorki gott orð né nýja merkingu.