{
  "id": "huxa-open-inquiry",
  "name": "HuXa — opið þekkingar- og hugsunarlíkan",
  "version": "0.1",
  "date": "2026-10-23",
  "language": "is",
  "status": "design_specification_not_automated_or_evaluated",
  "purpose": "Upplýsingar → frjálsar hugmyndir → markviss þekkingarleit → nýjar tengingar → endurskoðun → niðurstaða sem má opna aftur.",
  "authorship": {
    "concept_and_direction": "Björgvin Þór Hólm",
    "design_proposal": "Þekking"
  },
  "scope": "Vinnulíkan innan Málkerfisins; táknmálsrannsókn er fyrsta dæmið. Ekki sjálfvirk breyting á sérverkefninu HuXa um sólkerfislotur.",
  "stages": [
    {
      "id": "input",
      "name": "Upplýsingar fyrst",
      "action": "Skrá spurningu, markmið, frumgögn, þekkt samhengi og forsendur. Halda frumorðum og uppruna.",
      "outputs": [
        "question",
        "scope",
        "input_records",
        "assumptions"
      ],
      "next": [
        "explore"
      ]
    },
    {
      "id": "explore",
      "name": "Huxa opið",
      "action": "Mynda nokkrar ólíkar mögulegar skýringar, samlíkingar og spurningar. Óstaðfest hugmynd má lifa áfram sem hugmynd.",
      "outputs": [
        "candidate_ideas",
        "alternative_explanations",
        "open_questions"
      ],
      "next": [
        "choose_search",
        "compare"
      ]
    },
    {
      "id": "choose_search",
      "name": "Velja hvað vantar",
      "action": "Velja spurningu sem gæti aðgreint skýringar, breytt niðurstöðu eða opnað nýtt sjónarhorn.",
      "outputs": [
        "retrieval_questions",
        "expected_use_of_results"
      ],
      "next": [
        "retrieve"
      ]
    },
    {
      "id": "retrieve",
      "name": "Sækja þekkingu annarra",
      "action": "Lesa viðeigandi frumgögn og heimildir; kanna aðrar skýringar, mótdæmi og tengingar við önnur svið. Skrá hvað var raunverulega lesið.",
      "outputs": [
        "source_records",
        "evidence_records",
        "access_gaps"
      ],
      "next": [
        "connect"
      ]
    },
    {
      "id": "connect",
      "name": "Huxa aftur",
      "action": "Tengja nýtt efni við fyrri hugmyndir; varðveita ósamræmi; bæta við, skipta, sameina eða endurskoða tilgátur.",
      "outputs": [
        "revised_ideas",
        "new_connections",
        "change_summary"
      ],
      "next": [
        "compare"
      ]
    },
    {
      "id": "compare",
      "name": "Bera saman",
      "action": "Meta heimildastuðning, samræmi, skýringargildi, mótdæmi og prófanleika. Greina að áhugaverða hugmynd og studda fullyrðingu.",
      "outputs": [
        "candidate_assessments",
        "unresolved_conflicts",
        "next_discriminating_question"
      ],
      "next": [
        "continue_or_report"
      ]
    },
    {
      "id": "continue_or_report",
      "name": "Næsta umferð eða niðurstaða",
      "action": "Halda áfram ef tiltæk næsta athugun gæti bætt svarið verulega og rúmast innan vinnulotunnar; annars skila skýrri stöðu og framhaldspunkti.",
      "outputs": [
        "continue_decision",
        "decision_summary"
      ],
      "next": [
        "choose_search",
        "explore",
        "report"
      ]
    },
    {
      "id": "report",
      "name": "Skila og varðveita",
      "action": "Skila svari, nýjum hugmyndum, heimildum, óvissu, því sem breyttist og næsta skrefi. Vista endurræsanlega verkefnisstöðu.",
      "outputs": [
        "answer",
        "idea_summary",
        "citations",
        "uncertainties",
        "changes",
        "next_step",
        "checkpoint"
      ],
      "next": [
        "input"
      ]
    }
  ],
  "retrieval_policy": {
    "reuse_current_project_information": true,
    "search_directions": [
      "skýring og samhengi",
      "mótdæmi og aðrar túlkanir",
      "tengsl við önnur svið"
    ],
    "prefer_primary_sources_for_factual_claims": true,
    "read_sources_before_content_claims": true,
    "record_dependencies_and_duplicate_sources": true,
    "do_not_count_source_copies_as_independent_support": true,
    "explicitly_mark_analogies": true,
    "unavailable_source_is_a_gap_not_a_negative_finding": true,
    "retrieve_when_useful_not_mechanically_every_stage": true
  },
  "record_templates": {
    "source": [
      "id",
      "title",
      "author",
      "date",
      "locator",
      "accessed_at",
      "read_scope",
      "upstream_source_ids",
      "limitations"
    ],
    "idea": [
      "id",
      "text",
      "origin",
      "kind",
      "status",
      "supporting_evidence_ids",
      "challenging_evidence_ids",
      "assumptions",
      "what_would_change_assessment",
      "previous_revision_ids"
    ],
    "evidence": [
      "id",
      "source_id",
      "source_locator",
      "observation_summary",
      "scope",
      "limitations"
    ],
    "cycle": [
      "id",
      "question",
      "idea_ids",
      "queries_or_actions",
      "source_ids",
      "new_information_summary",
      "change_summary",
      "decision",
      "next_question"
    ],
    "checkpoint": [
      "model_version",
      "project",
      "current_question",
      "records",
      "completed_cycle_ids",
      "open_conflicts",
      "paused_branches",
      "resume_at"
    ]
  },
  "idea_kinds": [
    "observation",
    "source_claim",
    "hypothesis",
    "analogy",
    "design_proposal"
  ],
  "idea_statuses": [
    "open",
    "supported_within_scope",
    "challenged",
    "unresolved",
    "superseded"
  ],
  "assessment": {
    "dimensions": [
      "heimildastuðningur",
      "samræmi",
      "skýringargildi",
      "mótdæmi",
      "prófanleiki"
    ],
    "format": "Stutt lýsing á hverri vídd með tilvísun í gögn. Ekki sjálfgefin prósentutala um sannleiksgildi.",
    "self_review_is_not_independent_confirmation": true
  },
  "iteration": {
    "editable_default_cycle_budget": 3,
    "budget_is": "Upphaflegt umfang vinnulotu; má hækka eða lækka. Ekki sönnun þess að rannsókn sé tæmandi.",
    "continue_when": [
      "ný upplýsingar gætu aðgreint lifandi skýringar",
      "mótdæmi kallar á endurskoðun",
      "ný tenging er þess virði að kanna"
    ],
    "report_when": [
      "fyrirliggjandi gögn duga fyrir afmörkuðu svari",
      "næstu tiltæku leitir líklegar til að endurtaka sama efni",
      "vinnulotumörk nást",
      "aðgangshindrun stöðvar nauðsynlega athugun",
      "notandi biður um stöðu eða hlé"
    ],
    "on_unfinished": "Skila bráðabirgðastöðu, skýra hvað er óleyst og varðveita næstu athugun.",
    "no_duplicate_search_without_reason": true
  },
  "revision_policy": {
    "editable": [
      "spurning",
      "forsendur",
      "tilgátur",
      "tengingar",
      "flokkar",
      "leitaraðferð",
      "matsviðmið",
      "niðurstaða",
      "líkan"
    ],
    "preserve": [
      "frumgögn",
      "uppruni",
      "fyrri útgáfur",
      "stutt breytingarástæða"
    ],
    "user_can_redirect_any_stage": true,
    "new_model_version_for_workflow_changes": true,
    "automatic_external_publication": false
  },
  "output_contract": [
    "Svar við spurningunni",
    "Nýjar hugmyndir og mögulegar tengingar",
    "Gögn og heimildir sem bera svarið",
    "Óvissa og opnar aðrar skýringar",
    "Hvað breyttist í lotunni",
    "Næsta gagnlegasta athugun"
  ],
  "worked_example": {
    "status": "illustrative_design_example_not_completed_historical_research",
    "question": "Hvernig gæti hringur fengið ólíka merkingu milli manna?",
    "input": "Hringur er til umræðu sem mögulegt tákn; engin forn almenn merking gefin sem staðreynd.",
    "ideas": [
      {
        "id": "H1",
        "text": "Formið gæti líkst hlut sem fólk þekkir, svo sem sól.",
        "kind": "hypothesis",
        "status": "open"
      },
      {
        "id": "H2",
        "text": "Formið gæti vísað til athafnar eða sambands, svo sem að umlykja.",
        "kind": "hypothesis",
        "status": "open"
      },
      {
        "id": "H3",
        "text": "Merkingin gæti byggst á lærðri venju í litlu staðbundnu kerfi.",
        "kind": "hypothesis",
        "status": "open"
      }
    ],
    "next_search": "Finna heimildasett dæmi þar sem sama form fær mismunandi merkingu og skoða hvað notendur læra af samhengi.",
    "possible_revision_if_found": "Halda bæði lögun, notkun og lærdómi til skoðunar; prófa hvernig þau vinna saman.",
    "current_output": "Þrjár opnar skýringar og afmörkuð næsta athugun. Engin þeirra hefur verið staðfest með þessu hönnunardæmi."
  },
  "research_inspirations": [
    {
      "id": "R1",
      "title": "ReAct: Synergizing Reasoning and Acting in Language Models",
      "authors": "Shunyu Yao et al.",
      "year": 2022,
      "url": "https://arxiv.org/abs/2210.03629",
      "read_scope": "abstract and bibliographic metadata; author research overview",
      "adaptation": "Hugmyndavinna og sókn nýrra upplýsinga skiptast á og geta breytt næsta skrefi."
    },
    {
      "id": "R2",
      "title": "Self-RAG: Learning to Retrieve, Generate, and Critique through Self-Reflection",
      "authors": "Akari Asai et al.",
      "year": 2023,
      "url": "https://arxiv.org/abs/2310.11511",
      "read_scope": "abstract and bibliographic metadata",
      "adaptation": "Sækja efni eftir þörfum og endurmeta tengsl þess við svarið."
    }
  ],
  "limitations": [
    "Hönnunin hefur ekki verið prófuð sem sjálfvirkt kerfi.",
    "Skoðaðar rannsóknir staðfesta ekki árangur HuXa.",
    "Þetta líkan þjálfar ekki nýtt grunnmálalíkan.",
    "Aðferðin getur nýst í samtali núna; sjálfvirk framkvæmd þarf sér útfærslu og prófanir."
  ]
}
